Мин бүгүн эһиэхэ биир дойдулааҕым, учуутал, киномеханик, кинигэ ааптара, нэһилиэкпит киэн туттар киһитэ Егор Васильевич Харитонов туһунан кэпсиэхпин баҕарабын.
ОҔО СААС,СЭРИИ
Егор Васильевич 1926 сыллаахха тохсунньу 28 күнүгэр Хадаар нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Кини оҕо сааһа сэрии ыар сылларыгар түбэспитэ. Аҕата Василий Венедиктович Аҕа дойду Улуу сэриитин толоонуттан эргиллибэтэҕэ. Онон Егор ийэтинээн Ульяна Романовналыын иккиэйэҕин хаалбыттара. Ийэтэ кэргэнин кэриэс тылын толорон, уолун харыстаан, үөрэхтээх киһи оҥорор туһугар олоҕун анаабыта.
ИДЭНИ ТАБА ТАЛЫЫ
Егор Васильевич оскуоланы бүтэрэн баран, Чурапчы педучилищетыгар үөрэнэ киирбитэ. Ийэтэ ас астааччынан үлэлээн, уолугар күүс-көмө буолбут. 1956 сыллаахха начальнай кылаас учууталын дипломун ылан, интернакка баспытааталынан анаммыта. Салгыы Нам улууһугар учууталлаабыта, онтон Хадаарга кулууп сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ.
1961 сыллаахха Дьокуускайга киномеханик идэтигэр үөрэммитэ. Бу идэтинэн бочуоттаах сынньалаҥҥа барыар диэри үлэлээбитэ. Кини кулуупка эрэ буолбакка, нэһилиэк бибилэтиэкэтигэр эмиэ улахан өҥөлөөх: Э.К. Пекарскай «Саха тылын тылдьытын» үс томун бэйэтин харчытынан атыылаһан аҕалан бэлэхтээбитэ.
ҮЙЭТИТИИ
Егор Васильевич киномеханик быһыытынан эрэ буолбакка, фотограф, уус, айар-тутар дьоҕурдаах киһи быһыытынан биллэр. Кини элбэх оҕону киинэ аппараатын көрөргө-харайарга, хаартыскаҕа түһэриигэ үөрэппитэ. Кинигэтин таһынан, нэһилиэккэ элбэх техническэй сурунааллары сурутара, ону туһанан араас тэриллэри оҥороро.
1996 сыллаахха «Халыҥ Хадаартан Ийэ дойду көмүскэлигэр» диэн кинигэтин таһаарбыта. Бу кинигэҕэ 136 сэрии бэтэрээнэ, фроҥҥа сылдьыбыттар, сэрии толоонугар охтубуттар, тыыннаах эргиллибиттэр, тылга үлэлээбиттэр, көһөрүүллүүгэ сылдьыбыттар тустарынан сиһилии суруйбута. Егор Васильевич Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр тулууру, дьулууру, булгуруйбат санааны, дойдуга бэриниилээх буолууну көрдөрбүт Хадаар дьонун үйэтитиигэ олоҕун 55 сылын анаабыта. Кини биһиги нэһилиэкпит киэн туттар киһитэ. Кини олоҕо – үөрэххэ, үлэҕэ, дойдуга таптал холобура. Мин Егор Васильевич Харитонов биир дойдулааҕа буоларбынан киэн туттабын. Хадаар орто оскуолатын музейын салайааччыта Елена Семеновна Харитонова көмөтүнэн бу ыстатыйаны суруйа олорорбунан дьоллоохпун.
– Егор Васильевич, биһиги нэһилиэкпит эрэ буолбакка, бүтүн Сахабыт сирин киэн туттуута. Кини олоҕор Ийэ дойдуга таптал, бэриниилээх буолуу холобурун көрөбүт. Биһиги кини хааларбыт улахан нэһилиэстибэтин салҕаан илдьэ сылдьарбыт улахан чиэс, эппиэтинэс. Егор Васильевич курдук дойдуларын таптыыр, харыстыыр дьон оҥорон хаалларбыттара бу биһиги тирэхпит буолар, – диэн санаатын үллэстэр Елена Семеновна Харитонова.
Егор Васильевич Харитонов тыыл, үлэ, Саха сирин киинэтин ветерана, коммунистическай үлэ ударнига, ССРС киноматографиятын туйгуна этэ.
Сайаана ФЕДОРОВА, VI кылаас,
С.Д. Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолата, Чурапчы