1939 сыллаахха саха суругар-бичигэр киирбит улахан уларыйыынан латыыныскайтан кириллицаҕа көһүү буолар. Саҥа киирэр уларыйыыга нэһилиэнньэни бэлэмниир, өйдөтөр үлэлэри ыытыыга оҕо хаһыата «Бэлэм буол» улахан оруолу оонньообут.
Саха суругар-бичигэр оччолорго киирээри турар уларыйыылары дьон-сэргэ хайдах ылыммытын туһунан кэпсиир ыстатыйалары оҕо хаһыатын балаһаларыгар булан ааҕыахха сөп.
Холобур, 1939 сыл тохсунньу 1 күнүнээҕи нүөмэргэ Горнайтан учуутал Нынныров К.К., үөрэнээччилэр Баабылап уонна Сиидэрэп «Санга алфавиты айхаллыыбыт» диэн ыстатыйалара бэчээттэммит.
«Саҥа алфавит проегын аан маҥнай учууталлар ааҕан билистибит. Ааҕыы бириэмэтигэр өйдөөбөт быһыылар бааллара. Ону кэнники чахчы өйдөөтүбүт.
Биһиги ааҕар (үөрэтэр) кэммитигэр, профессор Малов уонна научнай секретарь Чемезов суруйбут статьяларын үчүгэйдик аахтыбыт. Ааҕа-ааҕа дьарыктаныыны ыыттыбыт. Дьарыктаныыга ханнык да ыараханнары көрсүбэтибит. Иккитэ-үстэ ааҕаат холкутук ааҕар, суруйар буоллубут. Онон ааҕарга уонна суруйарга эрэйэ суох чэпчэки эбит», – диэн суруйбуттар.
Учууталлар ити курдук бастаан бэйэлэрэ билсэн баран, үөрэтэр оҕолоругар билиһиннэрбиттэр. Үһүс кылаастан алтыс кылааска диэри үөрэнэр оҕолор түмэн мунньахтаабыттар. Барытын билсэн баран оҕолор ыйытыылары биэрбиттэр уонна бэйэлэрин санааларын эппиттэр. Учууталлар үөрэтэр оҕолорун кытта бииргэ саҥа алфавит проегын сөбүлээбиттэрин уонна сотору бириэмэ иһигэр бу алфавит олоххо киирэрин кэтэһэллэрин туһунан суруйбуттар. Маны таһынан оскуола оҕолоро уонна учууталлар саҥа алфавиты эрдэттэн үөрэтэ сылдьарга уонна үөрэх дьылын маҥнайгы аҥаарыгар оскуолаҕа үөрэниини кыайыылаахтык түмүктүүргэ сорук туруоруммуттар.
***
Оҕо санаатын истии – киэҥ кэскиллээх хардыы. Эһиги санааҕытыгар?
кэскил14.ру