Биһиги кылааһынан Тааттаҕа баран кэллибит. Онно Чөркөөххө уонна Баайаҕаҕа музейдары көрдүбүт.
Чөркөөх музейыгар саха балаҕаннара бааллар эбит. Урут сахалар хайдах дьиэҕэ олорбуттарын, иһиттэрин, наара ороннорун, былыргы таҥара дьиэтин көрдүбүт. Эдуард Карлович Пекарскай олорбут балаҕанын, саха тылдьытын оҥорбут картотекатын, өссө хаайыллар хоһун көрбүппүт. Олоҥхо балаҕаныгар кыыс хаппахчыта баара. Ол балаҕаҥҥа өссө сөрүүн хос баар, онно үүттэн аһылыктарын уураллар үһү. Балаҕан аайы көмүлүөк оһохтоохтор.
Мин ийэбинэн аймаҕым Иван Васильевич Попов хартыынатын өссө көрбүтүм музейга. Иван Попов Димитриан Попов сиэнэ. Онтон Димитриан Попов мин 4 төгүл хос эһэм.
Өссө Былатыан Ойуунускай оскуолатыгар сылдьыбыппыт, кини оскуолатын паартатыгар олорбуппут. Былатыан Ойуунускай иккитэ кэргэннэммит. Бастакы кэргэнэ сэллик ыарыыттан өлбүт. Иккистээн кэргэннэммит, онно 2 кыыс оҕоломмут: Саргылаана уонна Сардаана. Ойуунускайы үҥсэннэр хаайыыга хаайбыттар. Хаайыыга кинини кырбыыллар эбит, кинини шпион диэн буруйдаабыттар. Кэлин Ойуунускай өлбүтүн эрэ кэннэ кини буруйа суоҕун билбиттэр.
Тааттаҕа айаннаан истэххэ наһаа элбэх кыраһыабай памятниктар бааллар эбит: «Оҕо куйуурдуу турара», «Көтөрдөр мунньахтара», Таатта границатыгар хас биирдии нэһилиэктэр сэргэлэрэ, олоҥхоһут памятнига, Ойуунускай памятнига, бухатыыр.
Иккис күммүтүгэр Баайаҕаҕа Мандар Ууһу кытта көрсүбүппүт. Кини наһаа үчүгэйдик кэпсиир: кыра сылдьан мэник баҕайы эбит, элбэхтэ эһэни көрсүбүтүн, хайдах эһэттэн куоппутун.
Моҕол Ураһаны тутарга бэйэбит хомуйбут көмө харчыбытын Мандар Ууска туттардыбыт. «Норуот күүһэ – көмүөл күүһэ» диэн буолар.
Мандар Уус уруһуйдаабыт хартыыналарын сөбүлээбитим. Быһах, хомус оҥороллор эбит. Мин хомуспун ийэм Баайаҕа уустарыгар оҥотторбута. Хомуһум наһаа үчүгэй тыастаах.
Музейга былыргы сахалар быһахтара, музыкальнай инструменнар, былыргы мас суумка бааллара. 7 киилэлээх саамай улахан быһах оҥорбуттар этэ Баайаҕа уустара.
Биһигини Чөркөөххө, Баайаҕаҕа наһаа үчүгэйдик көрсүбүттэрэ. Кылааһынан Тааттаҕа наһаа үчүгэйдик баран кэллибит, сөбүлээтим.
Айсана Данилова,
Дьокуускай куораттааҕы А.Г уонна Н.К. Чирээйэптэр ааттарынан национальнай гимнизия 3-с «б» кылааһын үөрэнээччитэ.
Кэскил14.ру