Өймөкөөн улууһугар, биһиги Томтор нэһилиэкпитигэр кыһын олус тургутуулаах кэм буолар. Халлаан сотору-сотору -58 °C диэри тымныйар. Оннук тымныыга дьиэбитигэр сылаас, оскуолабытыгар сырдык баара олус наадалаах. Сылаас суох буоллаҕына, уу турбаҕа тоҥуо, дьиэбит мууһунан толоруо. Ол иһин, кыһын иннинэ саамай сүрүн үлэ – уматыгы аҕалан хаһааныы.
Биһиги хайдах гынан сылаастык олорорбутун билээри, нэһилиэк баһылыгын солбуйааччытыгар Айаал Николаевич Неустроевка сырыттыбыт. Кини кыһыҥҥа хайдах бэлэмнэнэрбитин кэпсээтэ.
Нэһилиэкпитигэр туттуллар чоҕу ыраахтан, Хаандыга аттыттан, «Дьэбэриги-Хайа» диэн сиртэн аҕалаллар. Сайынын онно суол куһаҕан буолан, тиийэрэ уустук. Оттон кыһынын, өрүстэр тоҥнохторуна, массыына суолун оҥороллор – ону «зимник» диэн ааттыыбыт. Чохторо киэҥ массыыналар итиннэ эрэ айанныыллар. Уоту биэрэр станцияҕа туттуллар дизель уматыгын эмиэ итинник аҕалаллар.
Айаал Николаевич этэринэн, сүрүн уматыгы Саҥа дьыл иннинэ аҕалан бүтэрэргэ кыһаллаллар. Ахсынньыттан муус устарга диэри зимник үлэлиир – бу саамай тоҕоостоох кэм: барытын аҕалан ситиһиэххэ наада. Уматыгы аҕаллахтарына, анал ыскылаакка хаһааналлар, онтон котельнайдарга уонна уот станцияларыгар тарҕаталлар.
Уматык тиийиэхтээх. Ол иһин ЖКХ үлэһиттэрэ хас биирдии тоннаны ааҕаллар, кыһын устата тиийэрин хонтуруоллууллар. Өссө уматыгы хайдах хаһааналларын олус кэтииллэр. Холобур, дизель уматыгар кыра да уу киирдэҕинэ, улахан тымныыга тоҥуон сөп – оччоҕо уот станцията үлэлээбэт буолуо.
Нэһилиэк баһылыгын солбуйааччыта биир интэриэһинэй чыыһыланы эттэ: билигин нэһилиэкпитигэр 7012 тонна чох хаһааһа баар. Маннык улахан хаһаас баара биһигини үөрдэр: саамай тымныы кыһыннарга да дьиэлэрбитигэр сылаас, оскуолаҕа сырдык баар буолуоҕа.
Бу сылаас уонна сырдык кэннигэр элбэх киһи үлэтэ турар: шахтёрдар чоҕу хостууллар, суоппардар тымныы суолунан тиэйэллэр, ЖКХ үлэһиттэрэ уматыгы кэтииллэр уонна тарҕаталлар, оттон кочегардар котельнайдарга уоту оттоллор. Мин бу дьоҥҥо барытыгар улахан махталбын тиэрдэбин!
Хоту олорор уустук, ол эрээри элбэх киһи бииргэ үлэлээтэҕинэ, ханнык да тымныылар куттала суохтар!
Малика Зияева, Н.М Заболоцкай аатынан
Томтор орто оскуолатын 11-с кылааһын үөрэнээччитэ.
Юнкорпост «Чуурукта», Өймөкөөн
Кэскил14.ру