«Кэскил» — «Бэлэм буол» хаһыат Саха сиригэр эдэр ыччаты төрүт тылынан, култууратынан уонна патриоттуу иитэр биир сүрүн бэчээттээһин буолар. Быйыл хаһыат 90 сылын туолла. Бу үбүлүөй уопсастыбаҕа, педагогикаҕа уонна саха суруналыыстыкатыгар оруолун дириҥник ырытан, анааран көрөргө, өйдүүргэ төрүөт буолла.
XX үйэ 30-с сылларыгар олохтоммут хаһыат элбэх уларыйыыныы көрүстэ. Кини сүрүн соруга оҕолорго, ыччакка сыаллаах-соруктаах буола улааталларыгар көмөлөһүү буолар. 1950-1980 сыллардааҕы нүөмэрдэргэ, архыыптары көрдөххө, пионерскай уонна комсомольскай тэрилтэлэр үлэлэрин, оскуола оҕолорун ситиһиилэрин, оҕо спордун уонна айар үлэтин туһунан элбэх ыстатыйа баар. Ол эрээри хаһыат атын суолталаах өрүтэ эмиэ баар: саха тылын, суругун-бичигин харыстааһыҥҥа, ыраастык суруйууга оруола үгүс. Саха дьонун үгүс көлүөнэтэ чуолаан бу хаһыаттан төрөөбүт тылынан ааҕан саҕалаабыттара, сахалыы сатабыллаахтык суруйарга үөрэммиттэрэ.
«Кэскил» — Бэлэм буол» — чуолкай тус сыаллаах, аудиториялаах аҕыйах саха таһаарыыларыттан биирдэстэрэ. Ол курдук, өссө 1980-90-с сыллардааҕы нүөмэрдэргэ хаһыакка аан бастаан компьютеризация, айылҕаны, төрөөбүт тылы уонна историяны харыстааһын кыһалҕаларын туһунан кэпсэнэрэ. Бүгүн «Кэскил» («Бэлэм буол») саҥа кэмҥэ баар: интернет ситимигэр бэйэтин анал сайтыгар тахсар. Ол гынан баран өссө кумааҕынан тахсыыны эмиэ тутуһар. Социальнай ситимнэр үйэлэригэр төрөөбүт тылы харыстааһын дьыалатыгар биир күүстээх көмөлөһөөччү, үтүө үгэс буолар.
Хаһыат хас биирдии нүөмэрэ — бастакы таһаарыылартан аныгы таһаарыыларга диэри бастыҥ ыстатыйалар холобурдара. Ол курдук, Аҕа дойду Улуу сэриитин сылларыгар хаһыат тыылга үлэлээбит оҕолор, танкалар тутууларыгар харчы хомуйбут пионер дружиналар тустарынан суруйбута. 1960-с сыллардааҕы нүөмэрдэргэ космос, наука, техническэй ситиһиилэр тустарынан матырыйааллар бэчээттэммиттэрэ. Бүгүн редакция саҥа халыыбынан үлэлиир: интэриэһинэй бырайыактары, оҕо айымньытын куонкурустарын ыытар, улуустарга эдэр кэрэспэдьиэннэр ситимнэрин сайыннарар. 90 сыл иһигэр «Кэскил» — «Бэлэм буол» саха тылын литературнай нуорматын харыстааһыҥҥа сүҥкэн кылааты киллэрбитэ.
«Кэскил» — «Бэлэм буол» үбүлүөйдээх сылыгар хаһыат үлэһиттэригэр элбэх үтүө баҕа санааны тиэрдэбит уонна кэлэр кэмҥэ эмиэ ааҕааччыларын кытта бииргэ салгыы сайдыаҕа диэн эрэнэбит.
Марианна Миронова, X кылаас,
И.Г. Тимофеев аатынан Майа лиссиэйэ.
Кэскил14.ру