Сэтинньи 6 күнүгэр биһиги оскуолабытыгар «Тыа сирэ» III өрөспүүбүлүкэтээҕи научнай-практическай конференция буолан ааста. Быйылгы конференция ураты суолталаах. Ол курдук, тэрээһин Арассыыйа Үлэҕэ Геройа Михаил Николаевич Готовцев үбүлүөйдээх сылыгар ананна.
Эдэр чинчийээччилэр үлэлэрин ааттаах-суоллаах экспердэр сыаналаатылар. Конференцияҕа уопсайа 88 үөрэнээччи кытынна, ол иһигэр сирэй кыттыы – 33, тэйиччиттэн кыттыы – 55.
Научнай-практическай конференциябыт үөрүүлээх арыллыытыгар «Дьиэрэй» эр дьон народнай ансаамбыл, Танда орто оскуолатын үөрэнээччилэрин толорууларыгар «Сир ийэлии истиҥ сыһыан, үлэҕэ анаммыт олох» литературнай дьүһүйүүнү толордулар, үөрэнээччилэр «Оһуор» үҥкүүнү бэлэхтээтилэр.
Эҕэрдэ тыллары оскуолабыт дириэктэрэ Константин Георгиевич Готовцев, нэһилиэкпит баһылыгын солбуйааччыта Анатолий Васильевич Готовцев, Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ Иван Иванович Колодезников, тыа хаһаайстыбатын управлениетын начальнига Артем Николаевич Сивцев эттилэр.
Конференция арыллыытын кэнниттэн кыттааччылар 5 секциянан арахсан үлэлэрин саҕалаатылар. Экспердэр оҕолор үлэлэрин үөрэнэр кылаастарынан арааран, сыаналаатылар.
«Тыа сирин туруу үлэһиттэрэ» секцияны СӨ гражданскай көҕүлээһинин туйгуна, СӨ муниципальнай сулууспатын бэтэрээнэ, СӨ бочуоттаах бэтэрээнэ, Байаҕантай нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо Степан Константинович Федоров, СӨ култууратын туйгуна Мотрена Петровна Черноградская сыаналаатылар. Бу секцияҕа лауреат аатын И.И. Гоголев-Дыргыабай аатынан Найахы орто оскуолатын IV кылааһын үөрэнээччитэ Уйгулаана Фомина, М.Н. Готовцев аатынан Танда орто оскуолатын VI кылааһын үөрэнээччитэ Демит Готовцев ыллылар. I степеннээх дипломунан Эрсаан Бубякин (IV кылаас, Суотту орто оскуолата), Вера Готовцева (VII кылаас, Танда орто оскуолата), II степеннээх дипломунан Антон Сидоров (VI кылаас, Суотту орто оскуолата) наҕараадаланнылар.
«Животноводство уонна ветеринария» секцияҕа эксперинэн үрдүк категориялаах биология учуутала Игорь Алексеевич Дамба, «СӨ үөрэҕириитин инники эрэлэ» бэлиэ хаһаайката Туйаара Васильевна Сидорова үлэлээтилэр. Лауреатынан Танда орто оскуолатын VIII кылааһын үөрэнээччитэ Арсиэн Готовцев ааттанна. I степеннээх дипломунан Алона Сивцева (XI кылаас, Суотту орто оскуолата), Айтыына Готовцева (V кылаас, Танда орто оскуолата), II степеннээх дипломунан Эрхан Фомин (IV кылаас, Найахы орто оскуолата), Милана Атласова (IX кылаас, П.В. Аммосов аатынан Тулуна орто оскуолата), III степеннээх дипломунан Айсен Бурнашев (IX кылаас, Тулуна орто оскуолата), Айтал Антонов (VII кылаас, Г.И. Соловьев аатынан Ороссолуода орто оскуолата) наҕараадаланнылар.
«Земледелие уонна растениеводство» секцияҕа кыттыбыт оҕолор үлэлэрин «Саха Өрөспүүбүбүкэтин сири оҥоруу сулууспата» тэрилтэ кылаабынай агронома Прокопий Алексеевич Белолюбскай, бааһынай хаһаайыстыба салайааччыта Нургуйаана Васильевна Борисова сыаналаатылар. Лауреатынан Танда орто оскуолатын IV кылааһын үөрэнээччитэ Дуня Окоемова уонна VII кылаас үөрэнээччитэ Камила Готовцева ааттаннылар. I степеннээх дипломунан Туйаара Мамонтова (XI кылаас, Танда орто оскуолата), Юлиана Саввина (V кылаас, Танда орто оскуолата), Тимофей Котоконов (IV кылаас, Суотту орто оскуолата), II степеннээх дипломунан Марина Охлопкова (VIII кылаас, Суотту орто оскуолата), Күндүүнэ Егорова (IX кылаас, Танда орто оскуолата), III степеннээх дипломунан Илья Васильев (VII кылаас, Тулуна орто оскуолата) наҕараадаланнылар.
«Тыа сирин түөлбэтин экологията» секцияны улуустааҕы тыа хаһаайыстыбатын управлениетын начальнига Артем Николаевич Сивцев, РФ уопсай үөрэхтээһинин бочуоттаах үлэһитэ, СӨ үөрэҕириитин туйгуна, Байаҕантай нэһилиэгин бочуотатах олохтооҕо Мария Михайловна Федорова сыаналаатылар. Бу секцияҕа лауреатынан Танда орто оскуолатын IV уонна XI кылааһын үөрэнээччилэрэ Ева Никифорова, Валерия Колодезникова ааттаннылар. I степеннээх дипломунан Айхал Портнягин (VI кылаас, Суотту орто оскуолата), Амелия Бурнашева (XI кылаас, Тулуна орто оскуолата), II степеннээх дипломунан Саргылаана Булдакова (V кылаас, Танда орто оскуолата) наҕараадаланнылар.
«Экономика уонна агробизнес» секцияны үлэтин улустааҕы тыа хаһаайыстыбатын сүрүннүүр экономиһа Марианна Ивановна Петрова, Байаҕантай нэһилиэгин тыа хаһаайыстыбатын сүрүннүүр специалиһа Артур Семенович Абрамов сыаналаатылар. Бу секцияҕа лауреат аатын Г.И. Соловьев аатынан Ороссолуода орто оскуолатын VIII кылааһын үөрэнээччитэ Виолетта Игнатьева ылла. I степеннээх дипломунан Айыллаана Готовцева (Х кылаас, Танда орто оскуолата), Валерия Полускина (VIII кылаас, Ороссолуода орто оскуолата), II степеннээх дипломунан Ринат Ларионов (Х кылаас, Танда орто оскуолата), Алексей Ларионов (VII кылаас, Танда орто оскуолата), III степеннээх дипломунан Сахалина Троева (VIII кылаас, Тулуна орто оскуолата) наҕараадаланнылар.
Миэстэлэспит оҕолор улуустааҕы «Инникигэ Хардыы» научнай-практическай конференцияҕа кыттыыны ылыахтара.
Түмүккэ Уус Алдан улууһун үөрэҕин управлениетын начальнигын солбуйааччыта Иван Иванович Никонов эдэр чинчийээччилэргэ туһаайан: «Дойду туруга тыа сириттэн улахан тутулуктаах. Аан дойду үрдүнэн аспыт-үөлбүт барыта тыа сириттэн кэлэр. Онон тыа сирэ бигэ туруктаах буолуута дойду сайдыытын кытта ситимнээх. Бу маннык научнай-практическай конференциялар ыытыллаллара, биһиги ыччаттарбыт тыа сирэ сайдарыгар, сүөһү иитиитигэр, оҕуруот үүннэриитигэр, агробизнескэ туох саҥа сүүрээннэр киириэхтэрин сөбүн, онуоха туох үлэ барыахтааҕын үөрэтэллэрэ, чинчийэллэрэ туһалаах. Бүгүн кыттыбыт оҕолортон тыа сирэ сайдарыгар бэйэлэрин кылааттарын киллэрэр ыччаттар үүнэн тахсыахтара диэн эрэнэбин», – диэн эттэ.
Мин тус бэйэм санаабар, научнай-практическай ааҕыылар оҕо айар, чинчийэр дьоҕурун арыйар, инникитин наукаҕа суол аһар суолталаахтар.
Күндүүнэ ЕГОРОВА, IX кылаас,
М.Н. Готовцев аатынан Танда орто оскуолата, Уус Алдан
https://vk.ru/wall-199463452_34359 Ринат Ларионов видеота, Х кылаас
Айсаана Готовцева хаартыскалара, VII кылаас