Ийэттэн саҕаланар киһи төрдө, олоҕо, үөрүүтэ. Биһигини 9 ый устата сүрэҕин анныгар илдьэ сылдьыбыт, маҥнайгы хардыыбытын, ситиһиибитин, ардыгар хомойон да ылыыбытын үллэстэр киһибит — ИЙЭБИТ!
Аҕаттан саҕаланар истиҥ сыһыан, кыайыы, дьулуур. Аҕа, Эр киһи былыр-былыргыттан харыстыыр, көмүскүүр, дурда-хахха буолар сүдү оруоллаах.
Ийэҕэ сыһыан хайдаҕый?
Ийэҕэ сыһыан – аан дойдуга саамай ытык, кэрэ сыһыан. Ийэ оҕотугар таптала муҥура суох уонна ыраас. Кини оҕотун өрүү харыстыыр, араҥаччылыыр. Ийэ – олох тыына, күүһэ, сэниэтэ. Кини үтүө сүбэтэ олохпутун сырдатар. Ийэм хараҕа – дьол сулуһа. Кини эрэ баар буолан дьиэ иһэ сырдык. Ийэм саҥата дууһабар кэрэ, намыын ырыа буолан иһиллэр. Кини мэлдьи өйөбүл, тирэх буолар. Ийэм эрэлэ олоххо кынаттыыр, дьолу түстүүр. Кини дьиэ кэргэн тирэҕэ. Ийэм сылаас илиитэ бары ыарыыны суох гынар. Кини үөрэҕэ суолталаах баай кэриэтэ. Кини куруук оҕотун туһугар үөрэр, ардыгар хомойор. Кини аата Айыы аатын курдук ытык. Ийэ оҕотугар олоҕу бэлэхтиир. Кини дьүһүнэ күн курдук сырдыыр санааны күүһүрдэр. Кини күүһэ айылҕа күүһүн курдук улахан. Кини оҕотугар саамай чугас доҕор, итэҕэл. Ийэ олоххо саамай сүрүн киһи!Ийэни таптыахха, ытыктыахха, харыстыахха!
Васильева Виктория 10 «б»
Мин ийэбин олус күүскэ таптыыбын. Киниэхэ тапталбын мэлдьи этэбин. Сыллаан, кууһан ийэбэр сыһыаммын көрдөрөбүн. Кини миэхэ саамай күндү, чугас киһим буолар. Ийэбиттэн ыраах буоллахпына, кинини наһаа ахтабын. Ийэм тылын, сүбэтин куруук истэбин уонна ытыктыыбын. Олоххо мындырын үрдүктүк сыаналыыбын. Тугу эрэ кэпсиир буоллаҕына, мин болҕомтолоохтук кини тылын истэбин. Ийэбин кытта мөккүһэрбин сөбүлээбэппин уонна баҕарбыппын. Үлэ баар буоллаҕына мин наар көмөлөһөбүн. Ыарахан кэмҥэ киниэхэ кэлэбин, өйөбүл булабын. Мин наадыйдахпына ийэм куруук аттыбар баар буолар. Ийэм доруобуйатын ис дууһабыттан саныыбын. Иэйиибин, санаабын кинин кытта үллэстэбин. Күннээҕи олохпун, саҥа туох буолбутун, үөрэҕим туһунан барытын киниэхэ кэпсиибин. Ханна эрэ бардахпына сотору-сотору киниэхэ эрийэбин. Ийэбин кытта саамай кэрэ кэммин атаарабын. Кинини кытта аһаҕастык, чиэһинэйдик кэпсэтэбин. Кини мин олохпор баарыгар олус махтанабын.
Давыдова Юлиана 10 «б»
Ийэ – олох төрүтэ. Биһиги олохпутугар саамай күндү киһи, хатыламмат сылаас санаа. Кини сыһыана – оҕоҕо ураты күүс, муҥура суох таптал. Ийэ бэриниилээх сүрэҕэ оҕону бэйэтигэр тардар. Кини эйгэтэ – оҕону иитии, сиэргэ-майгыга, сайдыыга-үөрэххэ тардыы. Күндү ийэбит тыла, сылаас хараҕа – оҕоҕо саамай сыана тиһигэ. Ийэ кыһамньыта, сүбэтэ оҕоҕо сыыһа суолунан барбат туһугар бастыҥ тирэх. Кини иллээх-эйэлээх олоҕу тутуһан оҕотун тулалыыр эйгэтин сырдатар. Ийэни ытыктааһын, харыстааһын – омук биир сүрүн хаамыыта. Кини эрэли, күүһү иҥэринэн, оҕотун кэскилин туһугар туохтан да толлубат. Ийэ иитиитэ – оҕоҕо кэлэр кэскили тутуу, олоххо сиһиилээх буолууну баҕарыы. Кини таптала хаһан да мөлтөөбөт, оҕотун наар таптыыр, үрдүктүк тутар. Ийэ дьылҕата –оҕотун дьолун, тус олоҕун ситиһиитин иһин олоруу. Ийэни таптаа, харыстаа, ол эйиэхэ ураты күүһү, өйөбүлү биэриэҕэ. Ийэ олоҕун ытыктаан, доруобуйатын харыстаан сыаналыахтаахпыт.
Кузьмина Олеся 10 «б»
Билигин сорох оҕо ийэтигэр куһаҕаннык сыһыаннаһар, ийэтин тылын истибэт, ийэтин сыаналаабат. Онтон сорох оҕо харыстыыр, таптыыр. Ийэни ытыс үрдүгэр илдьэ сылдьар сөп дии саныыбын. Ийэ оҕону тоҕус ый иһигэр илдьэ сылдьар, ол кэннэ ыарыылаахтык төрүүр, көрөр, таптыыр, эйигин көтөҕө сылдьар. Ийэ оҕотун төрүөтэ суох өрүү таптыыр. Нарын, сылаас уоһунан сымнаҕастык сыллыыр. Ийэ эйигин көмүскүүр. Кини куруук эн аттыгар баар буолар. Оннук буоллаҕына тоҕо ытыс үрдүгэр илдьэ сылдьыа суохтаахпытый? Ийэ туох эрэ буоллаҕына хаһан да куоппат, өрүү эн өттүгэр турар, көмүскүүр, таптыыр. Ийэ эн туоххун барытын тулуйар. Кини сарсыарда нарын куолаһынан эйигин уһугуннарарын, кэрэ мичээрин бэлэхтиирин ким да солбуйбат. Кини эрэ хаппырыыһыраргын оҕо эрдэххиттэн тулуйар. Уолга да кыыска да буоллун ийэни ким да солбуйбат. Оҕо эрдэхпититтэн «ийэ» диэн кинин көрдүүбүт, ыҥырабыт. Ийэттэн ураты чугас киһи суох. Ийэбитин таптаан, сыаналаан, харыстаан аттыбытыгар илдьэ сылдьыахтаахпыт. Кини эйиэхэ олох бэлэҕэ.
Терентьева Айрина 10 «б»
Ийэ – киһиэхэ Аан дойдуга ордук күндү, чугас киһи. Ийэбит биһиэхэ олоҕу бэлэхтээбит үтүөтүн хаһан да умнуо суохтаахпыт. Ийэҕэ сыһыан, бастатан туран, муҥура суох тапталлаах буолуохтаах. Хас биирдии оҕо ийэтин таптыахтаах уонна ытыктыахтаах. Ийэҕэ куруук көмөлөһүөххэ, кинини өйүөххэ наада. Ийэ сүрэҕэ оҕотун туһугар куруук долгуйар, ону биһиги сыаналыахтаахпыт. Ийэбит биһигини ииппитин, улаатыннарбытын иһин махталбыт муҥура суох. Кини эппит үтүө тылын, сүбэтин мэлдьи истиэхтээхпит. Ийэни хомотор-хоргутар сыыһа. Кини эйэҕэс буоларын биһиги бэйэбит ситиһиэхтээхпит. Саха итэҕэлигэр ийэ – алаһа дьиэ иччитэ, дьиэ кэргэн иллээх олоҕун төрүтэ. Ийэҕэ сыһыан эйэҕэс, сымнаҕас уонна амарах буолара наада. Кинини куруук бэйэбит ситиһиибитинэн үөрдэ сатыахтаахпыт, кини биһигинэн киэн туттарын ситиһиэхтээхпит. Ийэбит ыарыйдаҕына аттыгар баар буолан көрүөхтээхпит. Кырдьар сааһыгар ийэни соҕотохтуу хаалларыа суохтаахпыт. Ийэҕэ утары саҥарар, хомотор табыллыбат. Ийэ таптала – Аан дойдуга саамай ыраас, күүстээх уонна харысхал. Кини сылаас илиитин, истиҥ мичээрин дууһабытыгар тутуохтаахпыт. Ийэбитигэр куруук «таптыыбын» диэн этэрбитин, үтүө тылларыбытын кэрэйбэккэ тиэрдэрбитин умнуо суохтаахпыт. Бырааһынньыктарга эрэ буолбакка, күн аайы ураты болҕомто ууруохтаахпыт. Ийэ сүбэтэ хаһан да сымыйа буолбат, кини оҕотугар үчүгэйи эрэ баҕарар. Ийэҕэ сыһыан, таптал ис дууһаттан тахсар дириҥ ытыктабыллаах буолуохтаах.
Евграфов Марат 10 «а»
Ийэбитин кытта биһиги саамай истиҥ, сырдык иэйиибитин ситимниибит. Ийэбит мөссүөнүн хас биирдиибит бэйэбит сүрэхпитигэр илдьэ сылдьабыт.
Аҕалар, эһиги эстибэт эрчимнээх, бигэ тирэхтээх, уостубат тускуллаах, чөл куттаах, уйгу-быйаҥ олохтоох буоллаххытына саха саргыта салаллыа, норуот уйгута уһаарыллыа, үүнэр-сайдар кэскиллэниэ!
Олохпутугар саамай күндү дьоммутун, төрөппүттэрбитин Ийэлэр уонна Аҕалар күннэринэн итиитик-истиҥник эҕэрдэлиибит!Бу сирдээҕи олоххо баар саамай сырдыгы, кэрэни, ырааһы эһиэхэ баҕарбыт! Дьоллоох, доруобай буолуҥ!
Академик Л.В. Киренскэй аатынан Амма лиссиэйин 5,6,7 кылаас үөрэнээччилэрэ төрөппүттэригэр эҕэрдэлэрэ уонна тэттик ыйытыыларга хоруйдара:
«АЛиК медиа-киин» Амма лиссиэйэ