Саха өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбаннаһын бэлиэтиир тэрээһин чэрчитинэн оскуолабытыгар олус сэргэх көрсүһүү буолан ааста. Ол курдук Аиза Петровна Решетникова аатынан Саха Сирин норуоттарын музыкатын уонна фольклорун түмэлэ ыалдьыттаан ааста.
Түмэл методиһын Алевтина Николаеваны кытта кэпсэттим.
Үтүө күнүнэн, көһө сылдьар түмэл туох сыаллаах айанныы сылдьарый?
- Саха Республикатын Ил Дарханын гыраанын өйөбүлүнэн бу хас биирдии сахабыт сирин улуустарын барыларын кэрийэммит саҥа төрүт музыкальнай инструменнары оҕолорго сырдатар сыаллаах сылдьабыт. Биһиги көһө сылдьар түмэл сыала-соруга диэн хас биирдии улаатан эрэр оҕолор , кэлэр кэнчээри ыччаттарбыт саҥа төрүт музыкальнай инструменнарбыт тустарын биллиннэр диэн уонна кинилэр ханнык кэмтэн, хаһааңңыттан, туох суолталаахтарын билэллэрин туһугар үлэлэһэбит. Бу төрүт музыкальнай инструменнарынан биһиэхэ дьага, күпсүүр, кырыымпа, сиксиир уонна хотугу норуоттар мункурук диэн сэдэх музыкальнай инструменнардаахпыт. Ону таһынан дүңүр баар.
Хайдах былааннаан, ханнык улуустарынан айанныы сылдьаҕытый?
— Биһиги бу саас илин эҥэр улуустарынан сылдьыбыппыт: ол курдук Амма, Мэңэ Ханалас, Таатта, Чурапчы уонна Томпо улуустарыгар. Билигин Мирнэй, Сунтаар, Нюрба, Бүлүү, Үөһээ Бүлүү, Горнай уонна Кэбээйи улууһугар тэрээһини былаанныыбыт.
Хас буолан айаҥҥа сылдьаҕытый?
- Командабыт икки этэрээккэ арахсабыт, бу айаммыгар түмэлбит үлэһиттэрэ-методист Саяна Попова, мин -Алевтина Николаевна, ону тэҥэ маастар Амантай Григорьев буолан сылдьабыт. Бу Амантай оҥоһуктарын көрдөрө, кэпсии аҕалллыбыт.Кини улахан кылаас оҕолоругар тайах муоһуттан мастер кылаас ыыппыта.
Ханнык музыкальнай инструменнары ордук сырдатаҕытый?
- Элбэх улуустарга сылдьар буолан, көһө сылдьар түмэлбитигэр аҕалбыт хас биирдии инструменнарбытын барытын сырдатабыт.
Бүгүҥҥү көрсүһүү хайдах ааста, санааҕын этиэҥ дуо?
- Бүгүн Бүлүү бастакы номердаах оскуолатыгар тэрээһиммит олус астыктык сэргэхтик ааста, 6-7 кылаас оҕолоро интэриэһиргээтилэр, музыкальнай инструменнарга оонньоон көрдүлэр уонна бүтэһигэр викторина боппуруостарыгар эппиэттээтилэр. Маастар кылааска оңорбут харысхалларын бэлэх биэрдибит. Көрсүһүү олус истиҥник ааста, үөрэнээччилэр да ыытааччылар да астынан тарҕастылар. Оскуола библиотекатыгар ааптар Мария Гаврильевна Корякина эвеннии суруллубут ырыалара, хоһоонноро, остуоруйалара QR – кодтаах кинигэтин, ону тэҥэ СӨ нруодунай артыыһа Александр Самсонов репертуарыттан хотугу норуоттар ырыаларын хомуурунньугун бэлэх биэрдилэр.
Көһө сылдьар түмэл туһунан оҕолор санаалара:
Анджела Григорьева, VI «А» кылаас: Көһө сылдьар түмэли кытта көрсүһүүттэн элбэх саҥаны, туһалааҕы биллим. Олус сэргээтим. Биһиэхэ сыанаҕа тахсан инструменнарга оонньоон көрөрбүтүн көҥүллээбиттэрэ. Ол кэнниттэн викторина буолбута, сөпкө эппиэттээбит оҕолорго сэмэй бэлэх туттараллара. Быыстапкаҕа саамай сөбүлээбит инструмеммынан дьаҕа буолар.
Миша Андреев, VI «А» кылаас: Инструменнары тутан-хабан, оонньоон көрбүппүттэн олус астынным. Бары инструменнар дьиҥнээх (натуральнай) матырыйаалтан (мастан, туйахтан, тирииттэн, муостан, кыыллар уҥуохтарыттан) оҥоһуллубуттар эбит. Балар быыстарыгар ардаҕы ыҥырар инструмент баар этэ. Мин саамай кырыымпаны сэргээтим. Бу көрсүһүү олус үчүгэй өйдөбүллэри хаалларда, түмэл үлэһиттэригэр улахан махтал.
Владислав Кривошапкин, VII кылаас,
Ориентир медиа-киин эдэр кэрэспэдьиэнэ,
Г.И. Чиряев аатынан Бүлүү 1-кы №-дээх оскуолата