«Сахабэчээт» судаарыстыбаннай автономнай тэрилтэ «Кэскил» медиа оскуолата үөрэх үлэһиттэрин атырдьах ыйынааҕы сүбэ мунньаҕар «Орлята России» федеральнай бырайыак «Өксөкү сиэннэрэ», «Өксөкү сиэннэрэ. Чы-чып-чаап» Саха сиринээҕи бырагырааммалары олоххо киллэриигэ 2022 сылтан ыытыллыбыт үлэни хайдах туһанарга ыйан-көрдөрөн биэрэр семинары тэрийэн ыытта.
ֿАлын кылаас учууталларын, уһуйаан ииттээччилэрин кытта тэҥҥэ оҥорбут үлэлэрбитин барытын түмэн, алын кылаастарга «Өксөкү сиэннэрэ: дьарыкка туттуллар матырыйааллар» уонна уһуйаан саастаах оҕолорго «Өксөкү сиэннэрэ. Чы-чып-чаап: дьарыкка туттуллар матырыйааллар» диэн икки хомуурунньугу бэлэмнээн Национальнай бибилэтиэкэ электроннай полкатыгар киллэрдибит. Семинарга Национальнай бибилэтиэкэ комплекснай хааччыйыы отделын кылаабынай бибилэтиэкэрдэрэ Васса Васильевна Павлова, Лариса Львовна Малова саас сааһынан кэпсээн, семинар кыттыылаахтара электроннай бибилэтиэкэҕэ регистрацияланалларыгар көмөлөһөн, тус кабинеттарын арыйан электроннай бибилэтиэкэ ис тутулун быһааран, кэпсээн биэрдилэр.
«Өксөкү сиэннэрэ» араас омугу ситимниир бырайыактарын туһунан «Колокольчик» сурунаал эппиэттиир сэкэрэтээрэ Динара Ивановна Степанова билиһиннэрдэ.
Салгыы семинар кыттыылаахтара «Өксөкү сиэннэрэ», «Өксөкү сиэннэрэ. Чы-чып-чаап» Саха сиринээҕи бырагырааммаларга олоҕуран оҥоһуллубут «Орлята России – Өксөкү сиэннэрэ» мобильнай оонньууну боруобалаатылар. Турнирнай оонньуу түмүгүнэн Бэдьимэ орто оскуолатын учуутала Анастасия Гаврильевна Ефремова кыайыылаах аатын сүктэ.
«Өксөкү сиэннэрэ», «Өксөкү сиэннэрэ. Чы-чып-чаап» Саха сиринээҕи бырагырааммалары көҕүлүүр, оҕолору, учууталлары, иитээччилэри, төрөппүттэри Өксөкүлээх тула түмэр, ситимниир соруктаах өссө биир улахан үлэбитин билиһиннэрдибит. Ол курдук Екатерина Петровна Чехордуна 1-4 кылаас үөрэнээччилэригэр аналлаах «Олоҕум сирдьитэ» ааҕар кинигэтин «Чуораанчык» сурунаал от ыйынааҕы уонна атырдьах ыйынааҕы нүөмэрдэригэр оҕо уонна улахан киһи кыттыһан ааҕарыгар аналлаах көмө матырыйаал быһыытынан бэчээттээн таһаардыбыт.
Кинигэ ааптара, «Өксөкү сиэннэрэ» бырагыраамма научнай сүбэһитэ Екатерина Петровна Чехордуна семинар кыттыылаахтарын кытта санаатын маннык үллэһиннэ:
– Кыра кылаас үөрэнээччилэригэр анаммыт «Олоҕум сирдьитэ» ааҕар кинигэ Кулаковскай — Өксөкүлээх Өлөксөй олоҕун, айар үлэтин, норуотугар бэриниилээх майгытын, киһи быһыытынан эргиччи уратытын арыйар. Оҕо кыра сааһыттан «сирдьит» диэн өйдөбүл ис хоһоонун билэ улаатар. Оннук дьонтон бэйэтигэр үтүөнү ылынан кутугар-сүрүгэр иҥэринэн дойдуһа киһи буоларга дьулуһар. Алексей Елисеевич Кулаковскай олоҕун, үлэтин, биһиги улуу дьоммут улаханнык сыаналаан, сирдьитинэн ааҕаллара. Саҥа тэриллибит Саха Автономнай Республикатын бастакы салайааччыта, бөлүһүөк суруйааччы Платон Алексеевич Ойуунускай: «Кэнники кэлэр дьылларга саха үөрэҕин, саха тылын үөрэтэр дьоннор Өксөкүлээх Өлөксөй үйэтэ оннук этэ диэн туспа бэлиэтээн ааһыахтара», – диэбитэ. Сахалар бастакы Президеммыт Михаил Ефимович Николаев оҕо барыта Өксөкүлээх Өлөксөй олоҕун, айымньыларын дириҥник билэ улаатыан, Ийэ дойдутун, норуотун Өксөкүлээх курдук төлөннөөхтүк таптыан, бэриниилээх буолуон олус баҕарара.
«Ааҕар кинигэ» икки салаалаах. Бастакыта – Өксөкүлээх Өлөксөй олоҕуттан. Манна Реас Алексеевич Кулаковскай «Аҕам олоҕо» уонна «Өксөкүлээх оҕо сааһын эйгэтэ» диэн икки кинигэҕэ олоҕуран, аҕыс кэпсээнинэн чулуу киһибит үлэтэ, норуотун хайдах курдук таптыыра арыллар.
Иккис салаа – «Өксөкү сиэннэрэ» Өксөкүлээх Өлөксөйтөн үөрэнэбит» диэн ааттанар. Билигин Арассыыйа үөрэҕин систиэмэтигэр «Орлята России» бырагыраамма үлэлиир. Ол бырагыраамма сахалыы «Өксөкү сиэннэрэ» дэнэр. Онон сэттэ хайысхатынан олоххо киирэр. Бу салаа ис хоһоонун 30-ча ыстатыйа, кэпсээн толору арыйар. «Ааҕар кинигэҕэ» Өксөкүлээх Өлөксөй «Көтөр аал» хоһооно, «Сайын кэлиитэ» поэматыттан олук хоһооннор киирдилэр. Үөрэнээччи төрдүс кылааһы бүтэриитигэр түөрт сыл устата тугу билбитин, туохха үөрэммитин тургутунарыгар анаммыт «Өксөкүлээх Өлөксөй туһунан кэпсээтим» диэн СЭДИП сорудаҕы толорор, салгыы сайдарыгар суолун тобулунар.
«Ааҕар кинигэ» ис хоһооно байарыгар көмөлөспүт Өксөкүлээх Өлөксөй сиэнигэр Лариса Реасовна Кулаковскаяҕа, хас биирдии кэпсээн оҕоҕо дириҥээн, суолтата өйдөнөр гына тиийэрин курдук кэрэ ойууларынан киэргэппит худуоһунньук Алина Монастыршинаҕа, кинигэни таҥан, киэргэтэн оҥорбут дизайнер Надежда Сидороваҕа, Николай Егорович Мординов-Амма Аччыгыйа аатынан «Кэскил» оҕо бэчээтин салайааччытыгар Ольга Ивановна Семеноваҕа, редактор Сардана Анатольевна Матвееваҕа дириҥник махтанабын. https://vkvideo.ru/video-199463452_456245140
Учууталлар, төрөппүттэр! Кэлэр кэскиллэрбит – оҕолорбут барахсаттар – норуот эрэлэ, дойдуһа киһи буола улааталларыгар улуу киһибит Өксөкүлээх Өлөксөйтөн, атын да саха саарыыннарыттан үөрэнэн, кинилэртэн холобур ылан, аныгы үйэ сайдыылаах, киһилии сиэрдээх дьоно буолалларыгар бииргэлэһэн, аартыктарын арыйсыаҕыҥ, суолларын тобулсуоҕуҥ!
Мэҥэ Хаҥалас улууһун В.Н. Оконешников аатынан Павловскай орто оскуолатын «Оҕонньор кэпсээнэ» методологическай лабораториятын кытта ыкса ситимнээхтик үлэлээн,«Саха уус-уран литературатын төрүттээччи, бөлүһүөк, инникини өтө көрөөччү, чинчийээччи А.Е. Кулаковскай-Өксөкүлээх Өлөксөй нэһилиэстибэтэ – норуот педагогикатын сүмэтэ» диэн кылаас салайааччыларыгар уонна дириэктэри иитэр үлэҕэ сүбэһиттэргэ аналлаах куурус С.Н. Донской-II аатынан Үөрэҕи сайыннарар уонна идэни үрдэтэр институт быйылгы былааныгар киирдэ. Онно бэлэмнэнэр үлэни 2024 сылтан саҕалаабыппыт. Үрдүк кылаас оҕолоругар аналлаах «Бэлэм буол» сурунаалбытыгар «Өксөкүлээх үөрэҕэ» рубрика иһинэн В.Н. Оконешников аатынан Павловскай орто оскуолата «Оҕонньор кэпсээнэ» методологическай лабораторията 30-ча сыл устата ыытан кэлбит үлэтин 2024 сылтан бэчээттээн таһаардыбыт. «Бэлэм буол» сурунаалбыт от ыйын уонна атырдьах ыйынааҕы нүөмэрдэригэр кууруска аналлаах «Өксөкүлээхтиин сэһэргэс» үлэлиир тэтэрээти бэчээттээтибит.
Павловскай орто оскуолатыттан Александра Андреевна Дмитриева Өксөкүлээх тула хайдах түмсүбүттэрин туһунан кэпсээтэ. Үлэлиир тэтэрээт тутулун билиһиннэрдэ. Учууталлары, иитээччилэр Өксөкүлээх Өлөксөй айымньыларын ааҕан, иҥэринэн, тус бэйэлэрин диэки эргитэн, анааран олохторугар, үлэлэригэр тирэх оҥостоллоругар баҕарда.
Семинарга А.Е. Кулаковскай сиэнэ Лариса Реасовна Кулаковская кыттыыны ылла. Кини «Кэскил» медиа оскуолаҕа кыттыһан үлэлиир педагогтарга Өксөкүлээх Өлөксөй тирэх өйдөбүллэрин туһунан санаатын үллэһиннэ. «Оҕолорго Өксөкүлээҕи билиһиннэрэр улахан үлэ ыытылла турарын көрөммүн, истэммин наһаа соһуйдум, үөрдүм», – диэн эттэ.
Лариса Реасовнаҕа «Көмүлүөк» хампаанньаҕа сакаастаан оҥотторбут «Өксөкү сиэннэрэ» диэн ойуулаах чэй иһэр набору бэлэх ууннубут.
«Өксөкү сиэннэрэ», «Өксөкү сиэннэрэ. Чы-чып-чаап» Саха сиринээҕи бырагырааммалар олоххо ис хоһоонноохтук киллэриигэ «Кэскил» медиа оскуола кыттыһан үлэлиир учууталларын, иитээччилэрин кытта быйылгы үөрэх дьылыгар киэҥ хабааннаах үлэни ыытыаҕа. Тоҕо диэтэххэ, 2022 сылтан саҕалаабыт үлэбит холобуругар көрдөххө, оҕолорбутугар Өксөкүлээх Өлөксөй толкуйун, санаатын, айымньыларын сүрэхтэригэр-быардарыгар, өйдөрүгэр-санааларыгар дириҥник иҥэрэр кыах баар.
Кэскил14.ру