Бу күннэргэ Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай уус-уран түмэлигэр, Саха Өрөспүүбүлүкэтин искусствотын үтүөлээх деятелэ, биллэр художник Фёдор Степанович Жегусов «Человек. Время. Память» («Киһи. Кэм. Ахтыы») диэн быыстапката арылынна. Быыстапканы Фёдор Степанович сиэн быраата, учуонай, социологическай наука кандидата, Юрий Иннокентьевич Жегусов үлэлэри түмэн, хомуйан тэрийбит эбит.
Бу кэрэни көрө, 17№ — дээх орто оскуолатын Таааттаттан төрүттээх оҕолор, алтынньы 28 күнүгэр биир дойдулаахтарын быыстапкатыгар сырыттылар. Тэрээһини оскуолабыт иитэр үлэҕэ дириэктэри солбуйааччы, Чөркөөхтөн төрүттээх, Оксана Ивановна Борисова, ону кытта саха тылын уонна литературатын учуутала, Ирина Егоровна Тарабукина тэрийэн, көҕүлээн илдьэ сырыттылар. Манна Оксана Ивановна учууталын Дмитрий Степанович хартыынатын көрөн: «Барыта билэр дьонум, Чөркөөххө сылдьар курдукпун», -диэн олус долгуйда да, үөрдэ да. Илдьэ барбыт оҕолорго учууталын туһунан үөрэ — көтө аҕынна. Дмитрий Степанович үөрэппит оҕолоруттан, Елена Васильевна Слепцова — Куорсуннаах курдук биллэр дьон эмиэ ахтылыннылар.
Манна түмэл үлэһитэ, Ольга Васильевна эйэҕэстик көрсөн, быыстапка хас биирдии хартыынатын иһигэр киирэн, кини туох ис хоһооннооҕун арыйан, киһи болҕомтотун тардан кэпсээтэ.
Тэрээһин оҕолорго уус-уран искусство айымньыларын кытта билиһиннэрии эрэ буолбакка, төрөөбүт дойду остуоруйатыгар, култууратыгар, норуот духуобунай баайыгар сыһыаннаах сырыы буолла.
Быыстапканы көрүү ураты суолтата — Фёдор Степанович Жегусов Таатта Чөркөөҕүттэн төрүттээх художник. Кини биэс уон сыл Дьокуускай куорат художественнай орто анал үөрэх кыһатыгар үлэлээн, эдэр ыччаты ойуулуур — дьүһүннүүр эйгэҕэ үөрэппит — такайбыт, идэ ылыыга хас биирдии үөрэнээччитигэр акылаат уурбут киһи буолар.
Бу айар үлэтэ төрөөбүт дойдутун айылҕатын, дьонун-сэргэтин олоҕун, саха норуотун үгэстэрин кытта быстыбат ситимнээх. Художник хартыыналар нөҥүө дойдуга тапталын, үлэ дьонун убаастааһынын, чугас аймахтарыгар, киһи олоҕун үтүө сыаннастарыгар дириҥ сыһыанын көрдөрбүт. Манна бааллар биир дойдулааҕа, революционер, ил уонна баартыйа диэйэтэлэ, Саха сиригэр сэбиэскэй былааһы уонна автономиялаах өрөспүүбүлүкэни олохтоспут, саха литэрэтиирэтин төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ, П.А.Ойуунускай дойдутугар тиийэн, ыһыахха тыл этэ турара, бу хартыына Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай уус-уран түмэлигэр саамай ытык миэстэни ылан турар. Бу хартыынаҕа төрөөбүт Чөркөөҕүн дьоно — сэргэтэ, бары бу бэйэлэрин уолларын астына, сөҕө — махтайа көрө — истэ олороллоро көстөр. Кырдьык да дириҥ иэйиилээх хартыына буолара тута көстөр.
Быыстапкаҕа Федор Жегусов араас кэмҥэ айбыт хартыыналара, ол иһигэр дьиэ кэргэнин коллекциятыгар хараллан кэлбит, киэҥ көрөөччүгэ урут көрдөрүллүбэтэх үлэлэрэ туруоруллубуттар. Ураты болҕомтону төрөөбүт Таатта улууһугар аналлаах айымньылар ылаллар. Ол курдук «Чөркөөххө сайыҥҥы кэм», «Отчут», «Таатта күһүнэ», «Ийэтэ — Гликерия Михайловна Жегусова» уонна да атын хартыыналарга төрөөбүт сир кэрэтэ, тыа сирин олоҕо, норуот күннээҕи дьарыга чаҕылхайдык көрдөрүллүбүт. Өссө биирдиилээн киһи хартыыналара , бу сибилин кэпсэтэн барыах курдук ураты дьикти уруһуйдара, дуоһуйууну олохтуур курдуктар.
Таатта улууһуттан төрүттээх үөрэнээччилэргэ бу быыстапка ураты өйдөбүлү хаалларда. Оҕолор төрөөбүт сирдэрин, айылҕаларын художник хараҕынан саҥалыы көрдүлэр. Чөркөөхтөн төрүттээх оҕолор хартыыналары көрөөт, ханнык ыллык суолу, дьиэни уруһуйдаабытын тута билэн, харахтара чаҕылыһа түстүлэр.
Маннык култуураҕа сыһыаннаах тэрээһиннэр үүнэр көлүөнэни иитиигэ улахан суолталаахтар. Төрөөбүт норуоттарын остуоруйатын, култууратыгар интэриэстэрэ күүһүрэр, талааннаах биир дойдулаахтарын киэн туттар санаалара үөскүүр.
Фёдор Степанович Жегусов айар үлэтин кытта билсии үөрэнээччилэр өйдөрүгэр-сүрэхтэригэр хаалар ураты, туһалаах тэрээһин буолла.
Бу күн оҕолорго норуот үгэстэрин убаастааһын, култуура нэһилиэстибэтин харыстааһын олус суолталааҕын өйдөттө.
Татьяна Олесова, Дьокуускай куорат 17№ — дээх орто оскуола 10 «В» кылаас үөрэнээччитэ