Хотугу сахалар бу кэмҥэ бултууллар, ол иһин бу ыйы ох ыйа дииллэр. Олоҥхоттон сэтинньигэ уруу ыһыаҕын ойуулааһын сөп түбэһэр. Уруу ыһыаҕа олоҥхо биир саамай өрөгөйдөөх тойо (бырааһынньык) буолар.Сэтинньи ый Байанай таҥаралаах. Бу ыйга ас, уруу уонна булчут диэн эйгэлэр сөп түбэһэллэр.
Сэтинньи – байанай ыйа, бултуур кэм, ох ыйа. Бу ыйга байанай биллэр. Кинини ыҥырар тыл «һук» диэн. Бэлиэтэ – ох ойуу. Һук, һук, һук! Барыылаах Байанай Тойон эһэм, Бэттэх көрөн мичик гын! Дом.
Сэтинньи ый бэлиэлэрэ:
1.Таҥарата: Байанай
2. Ойуута – ох
3. Суолтата: сатабыл.
4. Тыла: Һук.
5. Сулуһа: Кэһэх Сулус
6. Бухатыыра: Тамаллаайы Бэргэн, Куота: Нуоралдьын Куо.
7. Мала: хойгуо.
8. Тыаһа: хобо
9. Үүнээйитэ: долохоно.
10. Көтөрө: улар.
11. Кыыла: киис.
12. Аһа: хаан.

Валентина Семеновна Кривошапкина, ГБПОУ «ХОК» им. Н.Е. Мординова-Амма Аччыгыйа
