Саха сиригэр пионерскай хамсааһын 1924 сыл олунньу 17 күнүттэн саҕаланар. Оччотооҕу пионердар уопсастыба олоҕор көхтөөх кыттыыны ылаллара. Оттон саҥа тэриллибит пионерскай этэрээттэр ким аатын сүгэр этилэрий? Ол туһунан Н.Протопопова, М.Дьячковская, Н.Дмитриев “Долгун курдук куугунаан…” 1982 с. кинигэни ылан аахтахха сиһилии билсиэххэ сөп.
1924 сыл сэтинньи ыйга Намҥа пионерскай форпост тэриллибитэ. Этэрээт 24 пионера барыта уолаттар. 1925 сыл ыам ыйын 1 күнүгэр мэктиэ тыл биэрбиттэр уонна М.К. Аммосов аатынан ааттаммыттар. Кэлин Дьокуускай уокуругун бюрота ыам ыйын 11 күнүгэр этэрээт аатын бигэргэппитэ.
1925 сыллаахха Дьокуускайга пионерскай этэрээт тэриллибитэ. Этэрээккэ М.К. Аммосов аатын Комсомол обкомун бюрота иҥэрбитэ. Атырдьах ыйыгар 24 пионер, 8 октябренок баара. Бу пионерскай этэрээккэ кэлин суруйааччы буолбут Пантелеймон Тулааһынап сылдьыбыта. Максим Кирович бу этэрээти кытта сибээһи ыга тутуһара. Горн, барабаан бэлэхтээбит. Оччотооҕу пионердар “Ыраас олох” хамсааһыҥҥа көмөлөһөллөрө. Максим Кировиһы бу хамсааһыҥҥа кини аатынан этэрэээт пионердара киллэрбиттэр. Икки кырачаан кыргыттар Максим Кировичка “Ыраас олох” значогун туттарбыттар уонна взноһун ылбыттар. Онтон кэлин Москваҕа автономия 15 сылыгар анаммыт тэрээһиҥҥэ биир кыыһын Л.Ф. Корнилованы кытта көрсүспүттэр.
1926 с.кулун тутар 3 күнүгэр Уус Алдан Дүпсүнүгэр П.Ойуунускай аатын сүгэр пионерскай этэрээт 17 пионердааҕа, “Сиэрпэ” уонна “Өтүйэ” диэн звенолааҕа, 6 киһи салайара. Бу сыл муус устарыгар Бүтэйдээххэ Степан Аржаков аатынан пионерскай этэрээт баара. “Сиэрпэ” уонна “Өтүйэ” диэн звенолааҕа. От ыйын 1 күнүгэр 2 Нөөрүктээйигэ баар пионерскай этэрээт П.Ойуунускайтан кини аатын сүгэригэр көрдөһүү сурук суруйбуттар. Ахсынньы 14 күнүгэр Булуҥ уокуругун бюрота И.Барахов аатынан этэрээт үлэтин былааннаабыттар.
1927 сыллаахха Алексеевскай (билиҥҥинэн Таатта) оройуонун Баайаҕатыгар олунньу ыйга пионерскай этэрээт тэриллибитэ. Этэрээт Исидор Барахов аатын иҥэринэргэ быһаарыммыта. Ордук чорботон спордунан дьарыгыраллара: саахымат уонна спорт куруһуоктарын тэринэн үлэлэппиттэрэ. Бу сыл олунньу ый бүтүүтүгэр Тааттаҕа Ойуунускай аатынан этэрээт тэриллибитэ. Бүлүү Бороҕонугар баар Ст.Аржаков аатынан пионерскай этэрээккэ 32 пионер баара, уола – 23, кыыһа – 9. Бу сыл кыһыныгар 3 Мэлдьэхсигэ Рая Цугель аатынан пионерскай этэрээт тэриллибитэ. Кэлин М.К.Аммосов аатынан уларыйбыта. Бу сылга биир үчүгэй үлэлээх М.К.Аммосов аатынан Нам (Куонта Кириэс) пионерскай этэрээтэ буолбута. Максим Кирович уонна Платон Алексеевич этэрээттэрин кытта шефтэһэллэрэ. Ойуунускай Тааттаҕа этэрээтигэр барабаан ыыппыта.
Ити курдук Саха сирин салайааччыларын аатынан пионерскай этэрээттэр баар буола сылдьыбыттар. Оччолорго кинилэр баара-суоҕа 30-лаах уолаттар этилэр.
Евдокия Павловна Семенова, И.Барахов аатынан музей үлэһитэ, Харбалаах, Үөһээ Бүлүү