Сэтинньи 2 күнүгэр ыыттыллар «Дьоһуннааҕы кэпсэтии» урок тиэмэтэ буолаары турар Сомоҕолоһуу күнүгэр ананар.
Сомоҕолоһуу диэн тугуй? Сомоҕолоһуу — диэн биир сыаллаах, биир санаалаах буолуу ааттанар.
Бары билэрбит курдук, 2026 сыл бүтүн Арассыыйа үрдүнэн Сомоҕолоһуу сылынан биллэриллибитэ. Дойду үрдүнэн буола турар быһыыларга-майгыларга биһиги билигин биир сомоҕо буоларбын ордук суолталаах, онон бу сыл инник ааттаммыта мээнэҕэ буолбатах.
Өссө сомоҕолоһуу диэни биһиги хайдах өйдүүбүтүй? Хас даҕаны араас омук бииргэ түмсэн, арахсыбакка, биир дьиэ кэргэн курдук биир куоракка, дойдуга олорууларын эмиэ ааттыыбыт. Биллэрин курдук, Арассыыйаҕа барыта 200-тэн тахса араас омук олорор. Оттон Саха сиригэр барыта 135 тахса араас омук олороро биллэр.
Айыы итэҕэлэ, Аар Айыы Таҥараҕа, Ийэ Айылҕаҕа сүгүрүйүү, сири-уоту аһатыы — бу барыта норуоту биир тыынныыр, кини кутун-сүрүн бөҕөргөтөр. Сыллата ыытыллар ыһыах — бу сомоҕолоһуу муҥутуур чыпчаала, дьон-сэргэ алгыстанан, оһуокайдаан, күүс-уох ылан биир санааланар кэмэ.
Киһи бэйэтигэр сомоҕо күүһүн иҥэриэхтээх, күүһүрдүөхтээх. Сомоҕолоһуу эн төрүөххүттэн көстөн, арыллан киирэн барар. Ол эн дьиэ кэргэҥҥиттэн саҕалаан оскуолаҕа, улахан олоххо, үлэҕэ, араас дьону кытта алтыһыыга тиийэ барытыгар көстөр, биллэр уонна олоҕун тухары баар буолар.
Сомоҕолоһуу бу норуот, дьиэ кэргэн, доҕоттор эбэтэр үлэ кэлэктиибин ис туруга, кинилэр биир сыалы-соругу тутуһан, бэйэ-бэйэлэригэр өйөбүл буолан олоруулара. Саха сирин тыйыс айылҕата, уһун кыһыннаах тымныы күннэр-дьыллар бу өйдөбүлү олоххо булгуччулаах ирдэбил оҥорбуттара.
Арассыыйа хас биирдии киһиэхэ араас-араастык иһиллэр. Бу — хас даҕаны норуот куолаһа, хас биирдии норуот төрүт ырыата уонна тыына. Ыраах тайҕа чуумпутуттан, улахан өрүстэр уонна киэҥ күөллэр тыастарыттан саҕалаан тэтимнээх, эрчимнээх, сайдыылаах куораттар тыастарыгар тиийэ. Кимиэхэ эрэ бэйэтин дьиэтин, дойдутун, дьонун саҥата буолар.
Чугас дьоҥҥор болҕомтолоох буолуу, кырдьаҕаска миэстэ туран биэрии, үлэҕэр эбээһинэһи эппиэтинэстээхтик толоруу, төрөөбүт дойдуга тапталы иҥэрии — бу барыта улахан сомоҕолоһуу кыра лоскуйдара.
«Сүгэ кыайбатаҕын, сүбэ кыайар» диэн өс хоһооно этэринии, биһиги, саха дьоно, биир сүбэнэн, биир санаанан салайтаран олордохпутуна ханнык да ыарахаттары туоруур кыахтаахпыт. Сомоҕолоһуу — бу биһиги тыыннаах буолар, сайдар, кэскиллээх олоҕу тутар сүрүн мэктиибит.
Кэскил14.ру