Оскуолабытыгар Сима Сергеев төрөөбүтэ 95 сылыгар уонна кини төрөөбүт күнүгэр аналлаах Пионерскай сбор буолан ааста.
Сима Сергеев баара-суоҕа 11 эрэ сааһыгар диэри бу сиргэ олорбута – 1930 сыллаахха төрөөбүтэ, 1942 сыл бэс ыйыгар олохтон туораабыта. Кини холкуостаах дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. Дьонугар көмөлөһөр үтүө санаалаах, ону таһынан маһынан даҕаны араас да матырыйаалларынан оҥоһуктары оҥорор ураты талааннаах уолчаан этэ. 1942 сыллаахха холкуос арыытын уора киирбит хара санаалаах киһи илиититтэн суорума суолламмыта. Кини уот сэрии сылларыгар холкуос баайын харыстаан, сырдык тыынын толук уурбут хорсун пионер аатын умнубаппыт. Оскуолабыт музейыгар Сима Сергеевка анаммыт муннук баар. Пионерскай сбор үөрүүлээх чааһыгар 8-с кылаас үөрэнээччилэригэр Дайаана Давыдоваҕа, Саша Лукиҥҥа, Карина Афанасьеваҕа уонна 5-с кылаас үөрэнээччитигэр Сайнаара Афанасьеваҕа кыһыл хаалтыс баайдылар. Кинилэр пионер буоллулар!
Салгыы бастакы кылаас үөрэнээччилэрин «Орлята России» кэккэтигэр ыллылар. Кинилэргэ 4-с кылаас үөрэнээччилэрэ «Орлята России» хаалтыһын баайдылар. Оҕолорго анаан оскуолабыт актива станциянан оонньууну уонна эстафета тэрийдилэр. Оҕолорго пионерия туһунан станциялары ыыттылар. Түмүккэ 8-с кылаас үөрэнээччитэ Руслан Тарасов хамаандата кыайда.
Бу күн мин пионер баһаатай Люция Михайловна Лукинаны көрсөн кэпсэттим. Кини этэринэн, пионер оҕо куруук барытыгар кыттыһан, үлэлэһэн, көмөлөһөн иһиэхтээх.
– Люция Михайловна, бэйэҥ тускунан, үлэҥ туһунан билиһиннэриэҥ дуо?
– Мин бэйэм Чурапчы орто оскуолатыгар үөрэммитим. 1970 сыллаахха оскуоланы бүтэрбитим. Үөрэхпэр үчүгэй этим. Наһаа үчүгэй учууталларга үөрэммитим. Уонна төрөппүттэрим сөптөөх иитиини биэрбиттэрэ. Урут октябренок – пионер – комсомол диэн баара. Кэлин үчүгэй үлэһиттэр коммунистическай партия кэккэтигэр киирэллэрэ.
– Эһиги үлэлиир кэмҥитигэр пионерскай хамсааһынын сүрүн сыала-соруга туох этэй? Ол сыаллар билиҥҥи олоххо төһө сөп түбэһэллэрий дии саныыгын?
– Оҕо тус бэйэтин, кинилэри тулалыыр дьон иннигэр эппиэтинэстээх буоларын ситиһии урут даҕаны, билигин даҕаны сүрүн сорук дии саныыбын. Бу олоххо олус наадалаах үөрүйэх. Кыраҕа, кыаммакка кыһаллыы, эйэҕэс сыһыан, чиэһинэй буолуу – бу барыта пионер саастаах оҕолорго иҥэриллэр. Пионер сыала-соруга диэн үчүгэй үөрэх, ситиһии, бэрээдэк, дьоҥҥо көмөлөһүү, эйэҕэс буолуу уонна уопсай дьыала туһугар үлэлэһии. Мин бэйэм көхтөөх пионер этим. Уопсай үлэҕэ, тимуровскай үлэҕэ, субуотунньуктарга, ыччаттарга көмөлөһөн элбэх тэрээһиннэргэ кыттарым.
– Билиҥҥи оҕолор уонна эһиги кэмҥитинээҕи оҕолор икки ардыгар туох уратылар баалларый?
– Билиҥҥи оҕо оннук улахан уратыта суох дии саныыбын. Билигин волонтердар бааллар. Биһиги саҕана пионерия диэн баара. Оҕолор талааннаахтар, бары өттүнэн сайдар, бэйэлэрин сайыннарар, ситиһиилэнэр эйгэлэрэ урут даҕаны баара, билигин да баар.
– Баһаатай быһыытынан туох үөрүйэхтэри ылыммыккыный? Ол үөрүйэхтэр олоххор хайдах көмөлөһөллөрүй?
– Баһаатай быһыытынан элбэх үөрүйэҕи ыллыммытым. Атын дьоҥҥо хайдах сыһыаннаһарга, кэпсэтэргэ үөрэммитим олохпор олус көмөлөстө уонна туһалаата. Оскуолаҕа сылдьан ылбыт үөрүйэхтэргит үйэҕит тухары туһалыыр, көмөлөһөр – үлэҕитигэр, олоххутугар, дьиэ кэргэҥҥитигэр.
– Пионерскай хамсааһына билиҥҥи оҕолорго наадалаах дии саныыгыт?
– Уопсайынан, оҕо хамсааһына оҕо сайдарыгар, оҕо түмсэригэр, оҕолору кытта кэпсэтэргэ, бэйэлэрин үчүгэй хаачыстыбаларын көрдөрөллөрүгэр олус наадалаах. Билиҥҥи оҕо, кистэл буолбатах, үгүс оҕо Интернеккэ уонна төлөпүөҥҥэ олороллор. Онон мин санаабар, пионерскай хамсааһын туһата элбэх. Мин оҕолорго кытаанах доруобуйаны, үөрэххэ, үлэҕэ ситиһиилэри, дьоллоох оҕо сааһы уонна куруук инники буолалларыгар баҕарабын.
Виталий ОРЛОВ, Х кылаас, С.Д. Флегонтов аатынан
Хадаар орто оскуолата, Чурапчы