Олунньу 27-28 күннэригэр «Кэскил» медиа-оскуола юнкордара Хадаар нэһилиэгэр «Развитие моей малой Родины» (РММР) стратегическай дьылабыай оонньууга кыттыыны ыллбыты. Бастакы күн нэһилиэк олоҕун кытта билистибит. Урбаанынан дьарыктанар Ноевтар дьиэ кэргэттэригэр ыалдьыттаатыбыт. Кинилэр «Универсам» диэн маҕаһыыннарын көрөн-сэргээн кэллибит.
Маҕаһыын хаһаайката Лариса Николаевна Ноеваны кытта кэпсэттибит. 2017 сыллаахха нэһилиэк маҕаһыынын кытта кэккэлэһэ турар кэлиэп собуота умайан, харчы суоҕунан сибээстээн, улахан маҕаһыыннара сабыллан хаалбыта. Онон дьиэ кэргэн улахан маҕаһыын турбут сирин атыылаһан, дьиэтин-уотун барытын саҥаттан кэриэтэ оҥорон, 2022 сыл саҕаланыытыгар арыллан, үлэлээн саҕалаабыттар. Билигин «Универсам» маҕаһыын Хадаар нэһилиэгин олохтоохторо үксэ сылдьар сирдэрэ.
Үлэ-хамнас ыарахаттарын туһунан эттээххэ, хаһаайыттар ордук күһүн, саас ыарахаттары көрсөллөр. Ити кэмҥэ суол-иис алдьанан, куораттан бородуукта тиэйэн аҕалыыта уустугурар. Оройуонтан нэһилиэккэ киирэр суол алдьанан эмиэ туспа уустуктары үөскэтэр.
«Универсам» маҕаһыын аатыгар да этиллэрин курдук, манна туох барыта баар – бородууктаттан саҕалаан хаһаайыстыбаннай табаардарга тиийэ. Бэйэ бородууксуйатын – эти, арыыны, сайын бэйэ оҕуруотун аһын атыылыыллар. Маны таһынан Чурапчытааҕы «Маарыкчаан» кооператив оҥорон таһаарар бурдук аһын атыыга аҕалаллар.
Маҕаһыын бородууктатын, табаарын нэһилиэнньэ санаатын учуоттаан аҕалар.
– Бородуукта, табаар араас көрүҥэ баар буоларын ситиһэ сатыыбыт. Саха сиригэр оҥоһуллар олохтоох бородууксуйаны тарҕатабыт. Ол курдук «Агрохолдинг» тэрилтэтиттэн куурусса сымыытын, этин, полуфабрикаттарын, Дьокуускайдааҕы килиэп собуотуттан бурдук аһын хамаҕатык атыылыыбыт. Бородуукта сыаната оптовай сыанаттан, айан ороскуотуттан, маҕаһыын оттугун, үлэһит хамнаһын суумматыттан – барытыттан тутулуктаах. Үксүн куорат оптовайдарыттан, оҕуруот астарын атыылыыр лааппыларыттан аҕалабыт. «Дойдум аһа» тэрилтэ бородууксуйатын хамаҕатык атыылыыбыт. Атыылаһааччы сакаас биэрдэҕинэ, атыыга аҕала сатыыбыт. Дьыл кэмигэр сөп түбэһиннэрэн араас туттар тэриллэри эмиэ сакаастаан ылааччылар, – диэн кэпсиир маҕаһыын хаһаайката.
Маҕаһыын үлэһиттэрэ хас биирдии атыылаһааччытыгар олус улахан болҕомто ууран, санааларын истэн, баҕаларын учуоттаан ас-үөл арааһын атыылаһан аҕаларын астынныбыт. Маҕаһыын сибиэһэй оҕуруот аһын, фрукта арааһын атыыга аҕалалларын кэрэхсээтибит.
«Универсам» маҕаһыынтан араас минньигэс аһы ылан боруобалаан астынныбыт. Күүспүтүгэр күүс, сэниэбитигэр сэниэ эбинэн табыллан үлэлээтибит. Нэһилиэк киинигэр турар маҕаһыыҥҥа олохтоохтор көрсөн, сонун үллэстэн, үөрэн-көтөн кэпсэтэллэрин эмиэ бэлиэтии көрдүбүт. Бу маҕаһыын үчүгэй үлэтин мэктиэлиир.
"Развитие моей малой Родины" (РММР) туһунан С.К. Макаров аатынан Чурапчы гимназиятын «Тумус кыһа» медиа-киин юнкордарын (сүрүн фотограф Полина Пинигина) хаартыскаларын бу сигэнэн киирэн көрүҥ https://vk.ru/album-217282117_309110787
Кристина МИХАЙЛОВА, Х кылаас, С.К. Макаров аатынан Чурапчы гимназията,
Вика РАХМАТУЛЛИНА, Х кылаас, С.Д. Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолата
Афоня Местников, Полина Пинигина, Далаана Мордускина видеолара, хаартыскалара