Халыҥ Хадаар нэһилиэгэр “Развитие моей малой Родины” (РММР) стратегическай дьылабыай оонньуу чэрчитинэн, «Кэскил» медиа-оскуола юнкордара икки күн устата үлэлээтибит. Хамаанданан бэриллибит сорудахтары толорууга туруннубут.
Биһиги хамаандабытыгар бааһынай хаһаайыстыбалаах Павел Николаевич Игнатьевка ыалдьыттыыр чиэһи биэрдилэр. Дьэ кырдьык даҕаны Павел Николаевич хаһаайыстыбата киһи сөҕүөн олус улахан эбит. Үксүн кэргэнинээн, оҕолорунаан бэйэлэрэ, туораттан үлэһитэ суох, дьаһанан олороллор.
Билиҥҥи кэмҥэ сүөһүтүн ахсаана төбөлөөҕүнэн 74 уонна 4 сылгылаах Хотонноро киэҥ, ыраас. Аныгы үйэ сиэринэн үксүн дойканан ыыллар, илиилэринэн да ыыллар. Ону таһынан от үлэтигэр аныгы техниканан көмөлөһүннэрэн оттуулларын туһунан хаһаайына сырдатта.
Павел Николаевыһы кытта көрсөн кэпсэттибит. Бааһынай хаһаайыстыба 100 гаттан тахса иэннээх оттур ходууһалаах. Онон кыстыыр отторун эбии хантан да атыыласпакка, бэйэлэрэ оттоон булуналлар. Кыстыгы 500 рулон отунан туорууллар эбит.
Ынах төрөөтөҕүнэ, хороҕор муостааҕын элбээтэҕинэ барыска тахсар кыах баарын туһунан этэр.
– Ыанар ынах ортотунан биир тонна үүтү биэрэр. Онон үүтүн-аһын туттардаххына, 100 тыһыынчаны ылыаххын сөп. 26 ынахтан билигиҥҥи туругунан 10 ынах төрөөтө. Биһиги бэйэбит алта оҕолоох дьиэ кэргэммит. Улахан оҕобут устудьуон. Кырабыт уһуйааҥҥа сылдьар, 5 саастаах. Дьиэбитигэр хайаан даҕаны үрүҥ ас, эт куруук баар. 2000 сыллардаахха диэри сопхуос буолан олорбуппут. Сопхуос ыһыллыбытын кэнниттэн, 2010 сыллаахха бэйэм туспа баран, хаһаайстыба тэриммитим, сүөһүм ахсаанын элбэппитим. Социальнай бырайыак, Грант да буолбакка барытын бэйэбит тэриммиппит, – диэн кэпсиир Павел Николаевич.
Павел Николаевич инники 10-15 сылга сүөһү иитиитинэн дьарыктанар, сүөһүтүн ахсаанын элбэтэр былааннаах. «Оҕолорбут билигин өссө да кыралар», – диэн этэр. Сүөһү көрүүтүн, иитиитин төрүт дьарык быһыытынан көрөр. «Сүөһү эһиннэҕинэ саха эстэр. Ону симэлиппэккэ, утумнаан төһө кыайарбытынан илдьэ сылдьыахпытын наада. Эдэр ыччакка туһаайан этиэхпин баҕарабын – куоракка эрэ буолбакка, дэриэбинэҕэ даҕаны олохсуйан үлэлиэххэ-хамсыахха сөп. Манна эмиэ сайдыы, олох баар», – диир.
Павел Николаевичка юнкордар тус махталбытын тиэрдэбит – биһигини маннык эйэҕэстик көрсөн, ыйытыыларбытыгар хоруйдаан, хаһаайыстыбатын көрдөрбүтүгэр.
Хотон үлэтэ олус ыарахан, биир да өрөбүлэ суох. Ол да буоллар Игнатьевтар Хадаар нэһилиэгин биир убаастанар, көхтөөх позициялаах, элбэх оҕолоох ыала буолар. Инникитин даҕаны хороҕор муостааххыт элбии турдун! Таһаарыылаах үлэни, кытаанах доруобуйаны баҕарабыт.
Марта ЛИСТИКОВА, XI кылаас, Карина АФАНАСЬЕВА, VII кылаас,
С.Д. Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолата,
Самаана БОРИСОВА, VII кылаас,
А.П. Илларионов аатынан Хайахсыт орто оскуолата, Чурапчы
Вика Борисова видеота, Х кылаас, А.П. Илларионов аатынан Хайахсыт орто оскуолата