Киһи доруобай, чөл олохтоох буоларыгар күн-түүн сүүрэр-көтөр дьонунан үрүҥ халааттаах аанньалларбыт буолаллар.
Ол курдук, Кэптэнибит балыыһатыгар «земскэй доктор» бырагыраамманан контракт баттаһан үлэлии кэлбит эдэр быраастары кытта кэпсэттим.
— Мин аатым Туйаара Николаевна Слепцова, бу Кэптэни балыыһатыгар соторутааҕыта контракт баттаһан, участковай медсестранан 5 сылга үлэлии кэллим.
«Доруобуйа» диэн хас да хайысхалаах бырагыраамма баар. Сүрүннээн, дьон доруобуйатын тупсарарга туһуламмыт судаарыстыбаннай соруктар буолаллар. Манна биһиэхэ Саха сиригэр бу бырагыраамманан саҥа балыыһалар тутуллаллар, медицинскэй аппарааттар саҥардыллаллар уонна бөртөлүөт медицинэтэ баар.
«Мобильнай доктор» диэн Г.Г Никифоров аатынан Уус Алдан улууһун киин балыыһата комиссия тэринэн, бөһүөлэктэринэн кэрийэ сылдьан олохтоохтор доруобуйаларын көрөллөр.
Демография түмүгүн биһиги сыл бүтүүтүгэр эрэ таһаарабыт, ол курдук Даалы, Хомустаах, Уһун Күөл уонна Кэптэни 2025 сыл түмүгүнэн уопсайа 1968 киһиттэн 630-та оҕо буолар, 21 оҕо төрөөбүт, үлэлээх-хамнастаах дьон 967 киһи, үлэлээбэтэ 361 киһи.
Маны тэҥэ балыыһабыт туһунан кэпсээтэххэ: саҥа, ыраас, сырдык, улахан балыыһа 2013 сыллааха немецкэй проегынан тутуллубута. Икки учаастактаах: терпичэскэй уонна педиатрическэй, круглай уонна дневной стационардаахпыт. Педиатрдаахпыт, терапевтаахпыт, вызовной фельдшердаахпыт, икки участковай медсестралаахпыт уонна скорай массыыналаахпыт.
— Мин аатым Ветаниада Вечяславовна Иванова, «земскэй докторанынан» үлэлии кэлбитим 5-6 ыйыгар барда, үөрэхпин 5 сыл анараа өттүгэр бүтэрбитим. Бу балыыһаҕа вызовной фельдшерынан үлэлии сылдьабын. Салгыы контрагым бүппүтүн кэннэ Кэптэнигэ олохсуйа хаалар баҕалаахпын. Тоҕо диэтэххэ, тус бэйэм Кэптэни бөһүөлэгин, олохтоохторун олус сөбүлээтим, олуһун көрсүө-сэмэй дьон эбиттэр. Уопуттаах өр үлэлээбит Раиса Николаевна Петухова диэн быраастаахпыт, коллективпыт эмиэ наһаа үчүгэй, биһиги саҥардыы үлэлии кэлбит буоламмыт, ыйыталаһарбыт элбэх буолан, онно тута эппиэттээн, ыйан-кэрдэн биэрэллэрэ олус үчүгэй.
Диспансеризация диэн доруобуйаны эрдэ бэрэбиэркэлэнии, ыарыыны эрдэ булан эмтээһин буолар. 2025 түмүгүнэн, Кэптэни амбулаторнай балыыһата Даалы, Хомустаах, Уһун Күөл уонна Кэптэни бөһүөлэктэрин хабан туран, уопсайа 605 киһиттэн 549 олохтоох диспансеризацияны ааспыт.
«Передвижной ФЛГ» диэн киин балыыһаттан анаан флюорография отделениятыттан быраастара бөһүөлэк олохтоох балыыһатыгар кэлэннэр ФЛГ анал аппараатыгар олохтоохтору көрөллөр. Бу туһата диэн хас биирдии киһи сэллик, пневмония уонна атын ыарыылары эрдэ булар тэрил буолар. Хас биирдии киһи сылга биирдэ ФЛГ ааһыахтаах.
«Активное долголетие» (Көхтөөх уһун үйэ буолуу) — бу аҕам саастаах дьоҥҥо (пенсионердарга) анаан олох таһымын тупсарар, доруобуйаны көрүнэр уонна соҕотох хаалларбат туһуламмыт улахан бырагыраамма.
Босхо эбэтэр чэпчэтиилээх эминэн хааччыйыы үс таһымнаах үбүлээһинтэн турар. Кинилэр ким итиннэ киирэрин уонна ханнык эмтэр бэриллэллэрин быһаараллар. Бу чэпчэтиини ылаллар: инбэлииттэр (группалаах дьоҥҥо), сэрии бэтэрээннэрэ, блокадниктар, чопчу ыарыылаах дьон. Холобур, диабеттаахтар, астмалаахтар, онкологиялаахтар, сүрэх ыарыылаахтар (операция кэнниттэн), тыыл бэтэрээннэрэ ылыахтарын сөп.
Саҥа үлэлии кэлбит эдэр үлэһиттэргэ ситиһиини баҕарабыт.
Кэпсэтиини ыытта Янис СЫСОЛЯТИН,
VIII кылаас, SiTiM LegMedia киин юнкора, Уус Алдан