Биһиги, үс бииргэ үөрэнэр уолаттар, Юрий Гагарин аатынан култуура дыбарыаһыгар баар Саха сирин авиациятын музейыгар сырыттыбыт. Музей салайааччыта Александра Степановна Кулагина биһигини олус үчүгэйдик көрүстэ.
1925 сыллаахха алтынньы 8 күнүгэр Саха сиригэр көппүт бастакы сөмөлүөккэ бастакы пассажирдар үс киһи эбит: Былатыан Ойуунускай, Гаврил Егоров уонна Анастасия Дмитриева.
Онтон Алексей Елисеевич Кулаковскайы-Өксөкүлээх Өлөксөйү ытыктаан, бастакы сөмөлүөккэ олордон Күөх Хонууттан куораты эргитэн, Покровскайга диэри көтүппүттэр. Биһиги, Өксөкү сиэннэрэ буоларбытынан, ити туһунан үөрэтэн турардаахпыт. Онон билэбит.
Авиация музейыгар олус элбэҕи биллибит. Араас кэмнэргэ үлэлээбит пилоттар, ветераннар хаартыскаларын көрдүбүт. Бастакы сөмөлүөт макетын араас өттүттэн чинчийэн, тутан-хабан көрдүбүт.
«Якутия» авиахампаанньа пилота, Боинг-737 сөмөлүөт командира Алексей Павлович Дегтяревы кытта көрсөн, кэпсэтэн, кини санаатын иһиттибит, хаартыскаҕа түстүбүт. Пилот буоларга өй-санаа, эт-сиин барыта биир тэҥник күүскэ үлэлиир. «Киһи бэйэтигэр күүстээх ирдэбиллээх буолуохтаах», – диэн эттэ кини. Пилот буоларга өр үөрэниэххэ наада эбит диэн өйдөөтүм. https://vkvideo.ru/video-199463452_456245179
Өссө бу күнтэн өйдөөбүтүм диэн Саха сиригэр сөмөлүөт кэлиититтэн улахан сайдыы саҕаламмыт. Авиацияҕ элбэх киһи үлэлээн, бу салааны сайыннаран, билигин сөмөлүөтүнэн аан дойду ханнык баҕарар муннугар тиийиэххэ сөп. Музей хас биирдии муннуга интэриэһинэй, историяны кытта сибээстээх диэн көрдүм. Элбэх араас сөмөлүөттэр макеттара баар.
Авиация музейыгар сылдьан биһиги «Дьоһуннааҕы кэпсэтии» дьарыкка анаан «Оҕо оҕоҕо» видеорубриканы уһуллубут. Онно Өксөкү сиэннэрэ буолан тураммыт, Өксөкүлээх Өлөксөй туһунан киэн тутта, астына кэпсээтибит. Көрөөрүҥ https://vkvideo.ru/video-199463452_456245181
Матвей СИВЦЕВ, V «А» кылаас, А.Г. уонна Н.К. Чирээйэптэр
ааттарынан Дьокуускай куорат национальнай гимназията
«Дьоһуннааҕы кэпсэтии» дьарык балаҕан ыйын 14 күнүнээҕи тиэмэлэригэр аналлаах Саха сиринээҕи матырыйааллары манна киирэн көрүҥ https://keskil14.ru/bala-an-yjyn-14-k-ne-pervym-delom-samolety-istoriya-grazhdanskoj-aviatsii-rossii-rihard-zorge/