«Кэскил» оҕо бэчээтин кыһата тэрийэн ыытар сменаларыгар мин өрүү оскуолам аатыттан кытта сатыыбын. Ахсынньы 26 күнүттэн биһиги алта күннээх медиа оскуолаҕа кэлэн үөрэнэ сылдьабыт. Маар орто оскуолатыттан «Юла» медиа-киин юнкордара үс буолан кэлбиппит. Онтон бүгүҥҥү көрсүһүүбүт СӨ үөрэх уонна билим миниистирин бастакы солбуйааччыта Ньургун Михайлович Павловы кытары Бырабыыталыстыба 2№-дээх дьиэтигэр ааста.
Итии аһылык барыбытын долгутар боппуруос
Урукку сылларга улууспут баһылыга үп-харчы көрөн, оскуолаҕа бары босхо аһыы сылдьыбыппыт. Хомойуох иһин, бу сылга анал категорияҕа эрэ киирбит оҕолор босхо аһыыр буоллулар. Ньургун Михайловичтыын кэпсэтиибит «Тымныы усулуобуйалаах сиргэ олорор оҕолору барыларын хабан босхо аһыыр курдук сөптөөх бырагыраама оҥоһуллуон сөп дуо?» диэн үөрэнээччилэри, төрөппүттэри эрэ барыларын долгутар боппуруостан саҕаланна.
— Дойду үрдүнэн итии аһылыгынан 1-4 кылаас оҕолорун босхо аһаталлар. Онтон 5-11 кылаас үөрэнээччилэрин, бу эн эппитиҥ курдук, сорох оройуоннар бэйэлэрэ бырагыраама ылынаннар, босхо аһатан үлэлии сылдьаллар. Онтон бу боппуруоһу биһиги ырытан бараммыт, дойду үрдүгэр, өрөспүүбүлүкэбит да иһигэр буоллун, улуустары да кытары, ити боппуруоһу хаста даҕаны көтөҕө сылдьыбыппыт. Билигин эмиэ көтөҕөбүт. Ити боппуруос кэнники сылларга быһаарыллыа дии саныыбын, улууска эрэ буолбакка, дойду үрдүнэн. Бастакы хардыы оҥоһулунна: 1-4 кылаас үөрэнээччилэрэ босхо итии аһылыгынан хааччыллыыларын ситистибит. Онтон 5-11 кылаастары хааччыйыыга бу боппуруоһу биһиги бэйэбит эмиэ үөрэтэ сылдьабыт, — диэн Ньургун Михайлович эппиэттээтэ.
Оскуолаҕа тутта-хаптыы уонна быһыы-майгы туһунан
Миниистир солбуйааччытыттан иккис ыйытыыбар оскуолаҕа оҕолор тутта-хапта сылдьалларын иһин сыана туруохтааҕын туһунан туоһуластым. Бу манна сыаналааһын хайдах төрүөтүнэн ааһарын билиэхпин баҕарбытым ыраатта.
Ньургун Михайлович оскуолаҕа үөрэнэ сырыттаҕына, кырдьык, үөрэнээччи этикетыгар, оскуола олоҕор, дьоҥҥо сыһыаныгар сыана турар эбит. Кини наар «5» сыананы ылар эбит.
— Учуутал, бастатан туран, оҕо кыһамньытын көрөр этэ. Сыанабылы педагогтар, кылаас салайааччылара туруораллар. Онно үөрэнээччи төһө бэриллибит сорудаҕы бириэмэтигэр толорорун, төһө эппиэтинэстээхтик үөрэххэ сыһыаннаһарын, иитии, сиэр-майгы өттүн, тулалыыр дьонугар, аҕа саастаах дьоннорго сөптөөх сыһыанын барытын учуоттууллар этэ. Хас биирдии үөрэнээччи быһыытын-майгытын барытын көрөллөрө. Ол онно учууталларга сүбэ (рекомендация) курдук баар буолар, учуутал ол ону көрөн, учуоттаан сыанабылы туруорар. Бу кэнники сылларга итинник сыанабыл турбат буолбута. Билигин үс субъекка кэтээн көрүү (апробация) бара турар. Ол апробация түмүгүнэн, холобура, бу кэлиҥҥи сылларга, өскөтүн үчүгэй түмүккэ кэллэҕинэ, дойду үрдүнэн тарҕаныаҕа диэн сабаҕалыыллар. Онно барытын учуоттууллар: төһө кыһамньылаахтык үөрэнэргин, режимҥын төһө тутуһаргын, аҕам саастаах дьоннор этиилэрин төһө истэргин барытын уонна онтон бэйэҥ олоххо көрүүгүн, сыаннастаргын барытын көрөллөр, — диэн кини хоруйдаата.
Көрсүһүү түмүгэр Маар орто оскуолатын «Бизнес-Кубун» уонна «Юла» медиа-киин аатыттан биһиги, оҕолор, оҥорбут өйдөбүнньүк бэлэхпитин туттардым. Ньургун Павловичтыын көрсүспүт оҕолор бары үөрэхтэригэр эрэ буолбакка, тус бэйэлэрин көрүүлэригэр, сайдыыларыгар элбэҕи иҥэриннилэр.
Көрсүһүүбүтүн сиһилии видеоҕа көрүҥ:
Камелия ЯКОВЛЕВА,
Маар орто оскуолатын 8 кылааһын үөрэнээччитэ, «Юла» медиа-киин эдкора.
keskil14.ru