Мэҥэ Хаҥалас улууһун Ходоро нэһилиэгин М.Т. Данилова – Хатыҥ Ай аатынан култуура сынньалаҥ киинэ тэрийэн ыыппыт Саха сиригэр Култуура сылыгар уонна биһиги биир дойдулаахпыт, киэн туттар чулуу киһибит, Тыа хаһаайыстыбатын бочуоттаах үлэһитэ, Ил түмэн депутаата, Коммунистическай партия рескомун бюротун чилиэнэ, ССРС журналистарын союһун чилиэнэ, Мэҥэ-Хаҥалас улууһун бочуоттаах гражданина Филипп Гаврильевич Охлопков төрөөбүтэ 90 сылыгар аналлаах оҕолорго “Юный журналист” диэн проекпытын муус устар 17 күнүттэн саҕалаабыппыт.
Чүүйэтээҕи М.Т.Данилова – Хатыҥ Ай аатынан култуура киинин дириэктэрэ, Ходоро нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо Саргылана Иннокентьевна Атласова уонна култуура киинин мэтэдииһэ Аксинья Афанасьевна Барашкова көҕүлээһиннэринэн өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр биир дойдулаахпыт үтүө аатын үйэтитэр, үүнэр көлүөнэ ыччакка кини олорбут олоҕун, үлэтин-хамнаһын билиһиннэрэр сыаллаах “Юный журналист” бырайыак тэриллибитэ.
Биһиги проекпытыгар уопсайа 19 оҕо кыттыыны ылла. Бырайыакпыт үс түһүмэхтээх. Бастакы түһүмэхпит Филипп Гаврильевич төрөөбүт, улааппыт төрүт дойдутугар Ходоро сиригэр саҕаламмыта. Убаастыыр, ытыктыыр киһибит олорбут дьиэтигэр өйдөбүнньүк бэлиэ ыйаатыбыт. Кыттааччы оҕолорбут кэлбит ыалдьыттартан интервью ылан, матырыйаал хомуйан ыстатыйа суруйалларыгар бэлэмнэннилэр.
Иккис түһүмэх муус устар 25 күнүгэр куйаар ситимин нөҥүө кыттааччы оҕолор үлэлэрин хомуйдубут. Бастыҥ көрдөрүүлээх үлэлэри дьүүллүүр сүбэ талан финалга хаалларда. Түмүктүүр сүрүн түһүмэхпит муус устар 30 күнүгэр М.Т. Данилова – Хатын Ай аатынан сынньалан кииҥҥэ буолла. Ол күн чулууттан чулуу оҕолор бэйэлэрин ыстатыйаларын билиһиннэрдилэр.
Ходоро нэһилиэгэ дириҥ историялаах, киэн туттар убайдардаах, эдьиийдэрдээх, үгүс үтүө ыччаттардаах, үтүө үлэһит дьоннордоох ырыаҕа ылланар, хоһооҥҥо хоһуллар, киэҥ нэлэмэн алаастардаах , хатыҥ чараҥ алардардаах аатырбыт Чүүйэ Эбэ хотуннаах – олус кэрэ дойду. Ол курдук биһиги биир киэн туттар киһибит аатын үйэтитэн олоҕун кэрчиктэринэн оҕолор ыстатыйаларын истэн олуһун астынныбыт үөрдүбүт.
Оҕолор Ф.Г.Охлопковы судаарыстыбаннай, бэлитиичискэй уонна уопсастыбаннай диэйэтэл буоларын таһынан хомоҕой хоһоонньут, суруналыыс, тылбаасчыт, патриот быһыытынан, кини төрөөбүт дойдуга, дьиэ кэргэҥҥэ иэйиилээх дириҥ тапталын билэн, дьонугар-сэргэтигэр харыстабыллаах сыһыанын, норуот дьокутаатын быһыытынан төрүт сокуоҥҥа үлэлэһэн тыа сирин сайдыытыгар социальнай, экэнэмиичэскэй хайысхалаах “Ыччат – 2000” курдук кэскиллээх бырагыраамалары олоххо киллэрэн элбэх тутууну ыыттарбытын, тыа хаһаайыстыбатыгар киллэрбит судаарыстыбаттан көмөлөрүн киэҥник сырдаттылар. Кэлэр үүнэр көлүөнэ Филипп Гаврильевич Охлопков туһунан элбэх матырыйаалы бэлэмнээн , кинигэ да таһаарарга бэлэм буолбутун дьүүллүүр сүбэ олус астына бэлиэтээтэ. Дьүүллүүр сүбэҕэ үлэлээтилэр: Арассыыйа суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, үлэ бэтэрээнэ, «Эркээйи» хаһыат кэрэспэндьиэнэ Марелла Афанасьевна Баишева, Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын туйгуна , Мария Ивановна Брызгалова аатынан оҕо бибилэтиэкэтин сэбиэдиссэйэ Ольга Николаевна Дъяконова , Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын туйгуна , үлэ бэтэрээнэ Ходоро нэһилиэгин сүрүннүүр бибилэтиэкэрэ Мария Васильевна Левина. Бырайыакпыт сүрүн бириистэрин олохтоох дьаһалта , М.Т.Данилова – Хатын Ай аатынан култуура киинэ, “ Чэчир” о5о уһуйаана, В.В. Скрябин аатынан орто оскуола коллективтара уонна кылаан – бириистэри харчынан Ф.Г. Охлопков оҕолоро Михаил Филиппович Охлопков , Наталья Филипповна Захарова туруордулар. Куонкурус балаһыанньатыгар ыстатыйаҕа уонна видеороликка ыйыллар бары ирдэбиллэри тутуһан сыаналааһыҥҥа дьүүллүүр сүбэ биир санаанан бастыҥнары быһаардылар. Кыттааччылары икки бөлөҕүнэн кыайыылаахтары быһаардылар. 5-7 кылаастарга кылаан бирииһи Саша Яковлева (Ф.Г. Охлопков аатынан Майа орто оскуолата, «Кэрэли» о5ону эбии үөрэхтээһин киинэ) ылан Филипп Гаврильевич уола туруорбут 10000 тыһ. солкуобай уу харчынан бириэмийэлэннэ.Бастакы истиэпэннээх лауреат үрдүк аатын Юлиана Федорова (Чүүйэ орто оскуолата), иккис истиэпэннээх лауретынан ааттанна Арчылаана Федорова (Майатааҕы Ф.Г.Охлопков аатынан орто оскуола ) , үһүс истиэпэннээх лауреат аатын ылла Павловскай орто оскуолатыттан Уйгууна Капитонова. Чүүйэ орто оскуолатын үөрэнээччитэ ыллла.
8-11-с кылаастарга Дьокуускай куорат 17-с №-дээх оскуолатын 8-с кылааһын үөрэнээччитэ Сайнаара Дмитриева Кылаан бириис кыайыылааҕынан ааттанан Ф.Г.Охлопков оҕолоро туруорбут 10000 солк. харчынан бириэмийэлэннэ.1-кы истиэпэннээх лауреат үрдүк аатын Светлана Лепчикова (В.П.Ларионов аат.Майа орто оскуолата, “Кэрэли” оҕону эбии үөрэхтээһин киинэ) ылла. 2-с истиэпэннээх лауреатынан Кирилл Петров (Павловскай), 3-с истиэпэннээх лауреатынан Иван Флегонтов (Павловскай) ааттаннылар.1-кы истиэпэннээх дипломунан Алена Прокопьева (Чыамайыкы), 2-с истиэпэннээх дипломунан Сандаара Тобонова (В.П.Ларионов аат.Майа орто оскуолата), 3-с истиэпэннээх дипломунан Тимур Воронов (Павловскай) бэлиэтэннилэр.М.И.Брызгалова аатынан Майатааҕы оҕо бибилэтиэкэтин биһирэбил бириистэрин Семен Дмитриев (В.П.Ларионов аат.Майа орто оскуола), Ангелена Федорова (Чыамайыкы), Айгылаан Татаринов (Павловскай), кыраайы үөрэтээччи Ирина Маркова анал бириистэрин Гирьяна Павлова, Милена Гаврильева, Светлана Лепчикова – үһүөн В.П.Ларионов аатынан Майа орто оскуолатын үөрэнээччилэрэ туттулар.
Галина Константинова, М.Т.Данилова-Хатыҥ Ай аатынан култуура киинин исписэлииһэ, СӨ култууратын туйгуна
—