Биһиги, оскуола эдэр корреспонденнара, бүгүн оскуолабыт биир тутаах киһитин кытта көрсөн сэһэргэстибит. Анатолий Николаевич биһиги оскуолабытыгар бастакы сылын дириэктэринэн үлэлиир. Кини Чиряевтар аатынан Дьокуускайдааҕы национальнай гимназияттан кэлбитэ. Биир сыл иһигэр үгүс элбэх үлэ ыытыллыбытын бэлиэтиибит.
— Дорооболоруҥ, Анатолий Николаевич, оскуолабыт биир үгэс буолбут тэрээһинин — ыһыаҕы хайдах былааннаахтык ыытаары сылдьаҕытый?
Анатолий Николаевич: Быйыл саха дьонугар саамай сүрүн бырааһынньыкпытын Дьокуускай 17 нүөмэрдээх орто оскуолата атын сиргэ ыытар, үс хатыҥҥа Кымыс Байбал тэлгэһитигэр саҥа сиргэ буолуоҕа. Ыам ыйын 30 күнүгэр хас биирдии үөрэнээччи, төрөппүт уонна учууталлар кэлэллэрин күүтэбит. Бу бэлиэ күн саха киһитигэр саамай күүтүүлээх буоллаҕа. Биһиги бу үөрэх сылын түмүктүүбүт уонна самаан сайыммытын кэтэһэр, долгутуулаах күммүтүн көрсөбүт. Ыһыах Алгыс түһүүтүттэн саҕаланыаҕа уонна быйыл саҥа сүүрээнинэн диэн оҕолорго, төрөппүттэргэ, учууталларга, кэлбит ыалдьыттарга саха кымыһын амсатыахпыт. Сахаларга кымыс доруобуйаҕа наһаа туһалаах, үтүө үрүҥ аспыт буолар, онон алгыстаммыт кымыһы амсайдаххытына эһиэхэ, оҕолорго, саҥа үрдүк ситиһиилэр кэлиэхтэрэ, чэгиэн буолуоххут. Биһиги бүттүүн коллективынан бу тэрээһиммитин үрдүк таһымнаахтык ыытыахпыт диэн эрэллээх сылдьабыт. Былааҥҥа үгэс быһыытынан араас спортивнай күрэхтэһиилэр: мас тардыһыыта, сүүрүү, көхтөөх стартар ыытыллыахтара, ону таһынан кылаастар түһүлгэлэрэ , сахалыы ас, таҥас күрэхтэрэ эмиэ киириэхтэрэ.
— Быйылгы сылга ОГЭ, ЕГЭ хайдах быһыылаахтык барарый, эксээмэни туттарар оҕолорго тугу сүбэлиэҥ этэй?
Анатолий Николаевич: Быйыл биһиги 11 кылаастарбыт түөрт кылаас түмүктүүр , уопсайа — 118 оҕо, 9 кылаастарга биэс кылаас баар, барыта 150 тахса оҕо бүтэрэр. Быйыл оскуолабытыгар саҥа эбийиэк тутулла турарынан сибээстээн эксээмэннэр ыытыллыбаттар. Ону ол диэбэккэ, быйыл бүтэрээччилэргэ баҕарыам этэ эксээмэннэрин долгуйбакка, күүскэ бэлэмнэнэн, барбыт темаларын хатылаан сааһыланалларыгар. Наһаа стресстаммакка арыый да холку, “мин кыайыам, мин сатыам” диэн санаанан эксээмэҥҥэ бэлэмнээх киирэллэригэр баҕарабын. Уонна бары үчүгэйдик туттарыахтара диэн эрэллээхпит.
— Оскуолабыт саҥа корпуһун тутуу быйыл саҕаламмыта элбэх үлэттэн таҕыста. Ити туһунан кылгастык кэпсии түһүөххүт дуо?
Анатолий Николаевич: Саҥа корпуска, саҥа дьиэҕэ киирэрбитин бары наһаа долгуйан күүтэбит. Бу саҥа тутууну оскуолабыт коллектива Лена Петровна салайыылаах өр сыл туруорсубуттара. Быйылгы үөрэх дьылыгар саҥа тутуубут олоххо киирэн эрэриттэн бары олус үөрдүбүт. Былаанынан 2027 сыл бүтүүтэ эбии улахан дьиэ үлэҕэ киириэхтээх.Уопсайа 3 этээстээх, улахан аактабай саалалаах, остолобуойдаах уонна библиотекалаах буолар. Уонна 12 учебнай кабинеттаах: нуучча тылын кабинета, биология лабораториялаах, саха тылын кабинета, математика,физика уонна химия кабинеттара. Орто уонна үрдүкү сүһүөх оҕолоругар туох баар үчүгэй усулуобуйа тэриллэр. Өссө уратыта диэн айтиполигон диэн баар буолар уонна изобразительнай исскуство кабинета арыллыахтаах.
— Бу үөрэх дьылыгар оскуолабыт сүрүн ситиһиилэринэн тугу бэлиэтиэххитин сөбүй?
Анатолий Николаевич: Биһиги сүрүн ситиһиибит диэн ити этиллибит оскуолабыт эбии саҥа корпуһа тутуллуута саҕаланан эрэрэ буолар . Пристрой бастакы сыбаайата ыам ыйын 14 күнүгэр турбута. Өрөспүүбүлүкэбит Ил Дархана, куораппыт уонна өрөспүүбүлүкэбит салалтата бары кэлэннэр, улахан болҕомто уураннар, сыбаайабыт түһүүтүгэр кыттыстылар. Бу олус улахан үөрүүлээх тэрээһин буолан ааспыта.
— Анатолий Николаевич, аныгыскы үөрэх сылыгар туох былааннааххытый?
Анатолий Николаевич: Аныгыскы сылыгар былаан өссө да элбэх. Кэлэр үөрэх дьылыгар биһиги түөрт бастакы кылааһы арыйаары сылдьабыт, уопсайа 128 оҕолоох.Тутуу үлэтин бара турарын кэтээн көрүөхпүтүн наада. Сайын устата объект коробкатын саҕалыыллара буолуо дии саныыбын.Онно төрөппүттэр эмиэ общественнай наблюдатель курдук буолуохтара, тутууга сыһыаннаах төрөппүттэри администрацияҕа көмөлөһөллөрүгэр ыҥырыам этэ. Биһиги кэнчээри ыччыттарбыт үчүгэй киэҥ, комфортнай, саҥа киэҥ-куоҥ аныгылыы дьиэҕэ үөрэнэллэрин туһугар саҥа дьиэбит үрдүк хаачыстыбалаахтык тутуллуохтаах диэн саныыбын. Ону ситиһэрбитигэр, кыайарбытыгар оскуолабыт төрөппүттэрэ күүс- көмө буолуохтарын наада. Онон саҥа тутуубут сөпкө бириэмэтигэр киирэрин күүтэбит. Маны таһынан, оскуолабыт араас үгэс буолбут тэрээһиннэрэ, сонун даҕаны тэрээһиннэр ыытыллыахтара, үөрэнээччилэрбит, учууталларбыт ситиһиилэрэ үксүү эрэ турдун диэн баҕа санаалаахпын.
Бу курдук оскуолабыт дириэктэрин кытта кэпсэтэн баран, баҕа санаалара туоларыгар, былааннаммыт барыта олоххо киирэ турарыгар баҕара хааллыбыт. Тапталлаах оскуолабыт күнтэн күн аайы үүнэ, сайда эрэ туруохтун.
Васильева Валерия, Тимофеева Сандаара Дьокуускай куоратын 17 № орто оскуолатын 7 «в» кылааһын үөрэнээччилэрэ, «Сайдын» медиакиин эдэр корреспонденнара.