Ыччат сөбүлээн ааҕар «Бэлэм буол-Кэскил» оҕо хаһыата 90 сылынан, 1990 сылтан чугастык алтыспыт Үөһээ Бүлүү улууһун Ороһу нэһилиэгин «Тымтык» эдэр кэрэспэдьиэннэрин поһун салайааччыта Нина Никитична Михайлова, этнопедагог Константин Спиридонович Чиряев аатынан Норуот педагогикатын музейын библиотекара Павлова Таисия Петровналыын алтыс кылаас үөрэнээччилэригэр «Кэскил — оҕо хаһыата» диэн бэртээхэй тэрээһини ыыттылар.
Оҕо хаһыатын Нина Иннокентьевна Протопопова биэс уонтан тахса сыл хаһыакка эрэдээктэринэн үлэлээбитин уонна Гиннес рекордугар киирбитин сөхтүбүт уонна ытыктаатыбыт. 1996 сыллаахха, музейга харалла сыппыт «Бэлэм буол» хаһыаты, отут сыл анараа өттүгэр постка дьарыктаммыт оҕолор Ваня Иванов (поэт Иван Еремеевич Иванов-Уйбаан Ороһуунускай) оҕо сылдьан хаһыакка суруйбут ыстатыйаларын оччотооҕуга саамай туттуллар, илиинэн бэчээттиир массыынкаҕа бэчээттээннэр «кинигэ» оҥорон таһаарбыттарын сонурҕуу көрдүбүт, суруллубут ыстатыйалары кытта билистибит.
Ону таһынан 30 сыл «Кэскил» хаһыакка суруйбут ыстатыйаларын түмэн «Кэскиллиин үйэлээх доҕордоһуу» диэн кинигэ таһааран нэһилиэктэрин устуоруйатын суруйан үйэтиппиттэр. Тэрээһиҥҥэ «Кэскил» хаһыаттарга тахсыбыт оҕолор сонуннарын ааҕан, ис хоһоонун бэйэ-бэйэбитигэр кэпсэтистибит. Хаһыат аатынан «Кэскил» диэн тылтан хас биирдии буукубатыттан тыллары таһааран күрэхтэстибит.
Кэлбит оҕолор минньигэс бириистэри тутан үөрэн-көтөн тарҕастыбыт.
Авелия Кириллина, Үөһээ Бүлүү Ороһу, «Тымтык» эдэр кэрэспэдьиэннэрин поһа.
Кэскил14.ру