- Үтүө күнүнэн, Эльвира Валерьевна! Биһигини кытта кэпсэтиигэ сөбүлэспиккит иһин махтанабыт. Бастатан туран, нэһилиэк балыыһата дьон олоҕор туох суолталааҕый?
— Үтүө күнүнэн! Нэһилиэк балыыһата диэн бу биһиги дьоммутугар саамай чугас, киин куораттан эбэтэр оройуон кииниттэн тэйиччи олорор нэһилиэнньэҕэ бастакы медицинскэй-санитарнай көмөнү оҥорор тэрилтэбит буолар. Биһиги сүрүн сорукпут – нэһилиэнньэ доруобуйатын харыстабылын чөл туругун хааччыйыы, ыарыыны сэрэтии, ыалдьыбыт дьону эмтээһин уонна чөлүгэр түһэрии. Ону таһынан, ыарахан туруктаах ыарыһахтары оройуон киинин эбэтэр өрөспүүбүлүкэ балыыһатыгар ыытыах иннинэ, олоххо суолталаах көмөнү оҥоруу буолар. Биһиги – нэһилиэкпит доруобуйатын сүрүн тирэҕэбит.
- Олус толору эппиэккит иһин махтал. Оттон 2026 сыллаах диспансеризацияҕа нэһилиэк дьоно төһө кыттыыны ылыахтара дии саныыгытый, былааннаргыт хайдаҕый?
— Кэлбит 2026 сылга диспансеризацияҕа нэһилиэк олохтоохторо көхтөөхтүк кыттыахтара диэн эрэнэбит. Биһиги былааммытынан:
• Бастакы үктэл диспансеризацияҕа 835 киһини көрүөхтээхпит.
• Иккис үктэл диспансеризацияны 252 киһи ааһыахтаах.
• Ону таһынан, кэҥэтиллибит диспансеризация диэн баар, онно КОВИД-19 ыарыыны ааспыт 130 киһини көрөбүт.
• Бастакы үктэлгэ туох эмэ патологияны булларбыт дьону иккис үктэлгэ ыытабыт. Ол 20 киһи.
• Профилактическай көрүүгэ 93 киһи киирэр.
• Гепатит С-ҕа туспа мэдиссиинэ көрүүтүгэр 1991, 1981, 1971, 1961 сылларга төрөөбүт дьону ылабыт.
Быйыл тохсунньу, олунньу, кулун тутар ыйдарга 300 киһи диспансеризацияны ааста. Олортон 160 киһини иккис үктэлгэ ыыттыбыт, кэҥэтиллибит диспансеризацияны 70 киһи ааста, профилактическай көрүүнү 50 киһи. Билигин былаан быһыытынан баран иһэбит.
- Олус үчүгэй көрдөрүүлэр. Онтон 2024-2025 сыллары ылан көрдөххө, нэһилиэнньэ ахсаана төһө элбээтэ?
— Былырыын уонна иллэрээ сыллааҕыны кытта тэҥнээтэххэ, нэһилиэнньэ ахсаана эбиллибит. Быйыл, холобур, 6 оҕо төрөөтө. Саҥа үлэһит дьон элбэхтик кэлэллэр, ол иһин нэһилиэкпит кэҥээн иһэр.
- Аптека нэһилиэккэ баар дуо? Эминэн хааччыйыы хайдаҕый?
— Аптека былырыын арыллыбыта. Эминэн хааччыйыыта үчүгэй, дьону наадалаах эмтэринэн мэлдьи хааччыйабыт.
- Нэһилиэк олохтоохторун кытта хайдах ситимнэһэҕитий?
— Биһиги дьоммутун кытта олус чугас ситимнээхпит. Барытын кэриэтэ билэбит, ким ханнык ыал, ким туох кыһалҕалааҕый. Мин пациеннарбар барыларыгар чугас аймах курдук сыһыаннаһабын. Дьон биһиэхэ эрэл бөҕөтө. Уопсастыбаннай тэрээһиннэргэ, нэһилиэк мунньахтарыгар өрүү кыттабыт, чөл олоҕу тарҕатабыт, ыарыыны сэрэтэр сүбэлэри биэрэбит. Оҕолору, оскуола үөрэнээччилэрин кытта эмиэ үлэлиибит.
- Нэһилиэк балыыһатыгар туох саҥа сүүрээн киллэриэххитин баҕараҕытый, туох былааннар баалларый?
— Биһиги саҥа балыыһа тутулларын олус баҕарабыт. Билигин үлэлиир дьиэбит 1990 сыллаах тутуу, быдан эргэрдэ. Саҥа, аныгылыы дьиэҕэ дьоҥҥо көмө оҥорор ордук табыгастаах уонна ыарыһахтарга да арыый чэпчэки буолуо этэ. Саҥа, аныгы тэриллэри киллэрэн, ыарыыны эрдэ быһаарар уонна эмтиир кыахпытын кэҥэтиэхпитин баҕарабыт.
- Эппиэккитин иһин барҕа махтал, Эльвира Валерьевна! Үлэҕитигэр ситиһиилэри баҕарабыт.
Иванна МОРДОВСКАЯ, ХI кылаас,
Илона ШАДРИНА, IХ кылаас,
Ой орто оскуолата, Хаҥалас улууһа