Хадаар нэһилиэгэр “Развитие моей малой Родины” (РММР) стратегическай дьылабыай оонньуу чэрчитинэн, биһиги иккис хамаанда юнкордара С.Д. Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолатын туһунан сиһилии Пётр Петрович Тарасовы кытта көрсөн ыйытыыларбытын биэрбиппит. Кини оскуолабыт дириэктэрэ. Оскуолаҕа 2024 сылтан үлэлиир.
– Петр Петрович, оскуолабыт туһунан сиһилии кэпсиир буоллахха, хас оҕо үөрэнэрий, хас педагог үлэлиирий?
– Оҕобут ахсаана 95 буолар, ону таһынан үлэһиттэрбитин сырдатар буоллахпытына, 47 үлэһиттээхпит, ити учууталлары тех. үлэһиттэри ааҕан туран. Күн бүгүн оскуолабыт сайдарын туһугар, оҕолорбут үөрэхтээх буолалларын туһугар учууталлар кыһамньыларын ууран туран үлэлии-хамсыы сылдьаллар. Ону ситэрэн, биһиги оҕолорбут эмиэ ханнык баҕар хайысхаларга– спорт да буоллун, үөрэх да буоллун, олимпиада да буоллун, чинчийэр үлэ да буоллун – барытыгар бэйэлэрин дьоҕурдарын көрдөрөн улууска, өрөспүүбүлүкэҕэ, Арассыыйаҕа бараннар оскуолабытыгар ситиһиилэри аҕала тураллар. Бу барыта учууталлар, үлэһиттэр уопсай үлэбит көрдөрүүтэ диэн сыаналыыбын. Биһиги үөрэнээччилэрбит ханна даҕаны тиийдиннэр, ханна даҕаны сырыттыннар, дойдуларын ааттата сылдьаллар. Биһиги онтон олус үөрэбит уонна киэн туттабыт.
– Оскуолабыт агро хайысхалаах. Сирин-уотун, хаһаайыстыбатын туһунан билиһиннэриэҥ дуо?
– Биһиги агро хайысхалаах оскуола аатын 2005 с. сүгэбит. Өрөспүүбүлүкэбит иккис президенэ Вячеслав Анатольевич Штыров уурааҕынан Хадаар орто оскуолата агро оскуола буолары ситиспитэ. Ол күнтэн ыла, этэллэрин курдук, хаһаайыстыба, сир-уот, атыннык эттэххэ материально-техническэй баазабыт күн бүгүҥҥэ диэри сайдан кэллэ. Оччолорго Александр Петрович Лукин дириэктэрдиир этэ. Ол кэнниттэн Алексей Николаевич Филиппов. Кини кэнниттэн – мин. Бу үлэлээн ааспыт салайааччылар оскуолабыт агро оскуола буоларыгар сүрдээх улахан олугу уурбуттара. Агро хайысхалаах оскуола буоларбыт быһыытынан, сирбит-уоппут баар. Агро оскуола хайаан даҕаны сирдээх-уоттаах буолуохтаах: оттуур, оҕуруот үүннэрэр, кэтэх хаһаайыстыбатын тутар сирдэр. Оҕолору үлэҕэ, сиргэ-уокка сыһыаран үөрэтэр оскуола аттыгар сирэ-уота баар буолуохтаах. Чопчулаан эттэххэ, биһиги уопсай сирбит 21 гектарга тэҥнэһэр. Кэтэх хаһаайыстыбабытыгар 18 төбө (КРС) тутан турабыт. Маны таһынан, оскуола таһынааҕы сирбитигэр оҕуруот аһын үүннэрэбит: хортуоппуй, оҕурсуу, помидор. Кыһыннары оскуолабыт буфетын хортуоппуйунан хааччыйабыт.
– Сима Сергеев биһиги оскуолабыт киэн туттуута буолар. Кини аатын умнубаппыт. Сима туһунан оҕолорго билиһиннэриэххэ эрэ.
– Сима Сергеев Хадаар нэһилиэгин учаастагар Уорҕаҕа төрөөн-үөскээн ааспыт оҕо буолар. Кини хорсун быһыыта күн бүгүҥҥэ диэри сыаналанар. Оҕолор, улууспутугар, өрөспүүбүлүкэҕэ Сима Сергеев историятын, кини хорсун быһыытын билэллэр. Биһиги оскуолабытыгар Сима Сергеев аатын сүгэр этэрээт үлэлиир. Урукку пионерскай этэрээттэн туох даҕаны уратыта суох. Сылын ахсын ыам ыйыгар 4-с, 5-с кылаастары пионерга ылабыт. Урукку үгэстэр хаһан даҕаны умнуллубаттар, куруук илдьэ сылдьабыт.
Милияна РЯЗАНСКАЯ, XI кылаас,
С.Д.Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолата, Чурапчы