Биһиги, таатталар, тумус туттар ытык киһибит Екатерина Петровна Чехордуна «Олоҕум тыына – олоҥхо» диэн keskil14.ru саайка бэчээттэммит интервьютун https://keskil14.ru/e-p-chehorduna-olo-um-tyyna-olo-ho/ ааҕан баран, олох олоруу суолтатын, киһи бэйэтин олоҕун, оҕо сааһым туһунан дириҥник толкуйдаатым. Бу интервью судургу ахтыы буолбакка, дьиҥнээх сахалыы иитии уонна олох муудараһын уһуйаана буолар.
Оҕоҕо улахан киһи курдук итэҕэйии
Интервью биир саамай сүрүн санаата – төрөппүттэр оҕону кыратыттан тэҥнээх киһи курдук көрөллөрө. Екатерина Петровна ийэлээх аҕата күнү быһа холкуос үлэтигэр сылдьар буоланнар, оҕолоругар «улахан дьон курдук» сыһыаннаһаллар эбит. Бу оҕону эппиэтинэстээх буоларга, дьону кытта тэҥҥэ кэпсэтэргэ, алтыһарга үөрэппит. Урукку кэмҥэ оҕону норуот үөрэҕинэн иитэн, дьон үтүөтэ, үлэһитэ, киһи быһыытынан көнө майгылааҕа үүнэн-сайдан тахсан, олох укулаатын оҥордохторо дии саныыбын.
Ойуунускай тыла – история тыыннаах ситимэ
Миигин ордук Екатерина Петровна Чөркөөххө олорон, Ойуунускай хоһооннорун Николай Бачиевка ааҕан биэрэр түгэнэ сөхтөдө. Оҕонньор Ойуунускайдыын бииргэ сылдьыбыт, гражданскай сэрии кыттыылааҕа буолан, хоһооннору истэ-истэ уйадыйара, арыт кыыһырара – бу тыыннаах история ситимэ буолар дии санаатым. Бу түгэн миигин маннык санааларга тиэрдэр:
Бастакынан, кинигэ диэн судургу кумааҕы буолбатах, бу – дьон дьылҕата. Иккиһинэн, саха литературата киһини иитэр, күүстээх санааны иҥэрэр кыахтаах. Оҕо сааһыттан маннык дириҥ ис хоһоонноох айымньылары ааҕан улаатыы киһини дьиҥнээх патриот оҥорор.
Олоххо көҥүл уонна эппиэтинэс
«Оҕо мэниктээн улаатыахтаах» диэн Екатерина Петровна Чехордуна төрөппүттэрин санаалара оҕо ис туругун хам баттаабакка, кинини бэйэтинэн сайыннарыы буолар. Оччотооҕу кэмҥэ оҕолор оонньуур сирдэрэ үлэлээбэт миэлиҥсэ, хотон, ампаар эбит. Бу айылҕаҕа чугас буолуу, олох дьиҥнээх хартыынатын кыра саастан билии буолар. Төрөппүт итэҕэлэ оҕоҕо кынат буолар. Оҕону кыратыттан тэҥҥэ кэпсэтэргэ, бэйэ санаатын этэргэ, тугу барытын ыраҥалыы, ырыта үөрэтиэххэ наада эбит. Мин санаабар, Екатерина Петровна оҕо сааһыгар, кини киһи буолан тахсарыгар Николай Назарович Бачиев кырдьаҕас улахан оруолун оонньообут. Ойуунускай курдук чулуу дьоммут айымньыларын кыра кыыска аахтаран, кини инники олоҕор улахан тирэҕи уурбут.
Үлэ киһини киһи гынар
Екатерина Петровна төрөппүттэрэ күнү быһа үлэлээннэр, оҕолоругар үлэни ытыктыыр, дьону убаастыыр иэйиини иҥэрбиттэр. Екатерина Петровна ахтыылара биһиэхэ, кэлэр көлүөнэҕэ, күндү бэлэх кэриэтэ буолар. Кини улахан интервьюта биһиги бэйэбит историябытын сыаналыырга, олоххо чиэһинэй, күүстээх санаалаах, дьулуурдаах, тулуурдаах, ситиһиилээх дьон буоларга ыҥыраллар.
Эрчим ЕВГРАФОВ, XI кылаас,
И.Н. Гуляев аатынан Туора Күөл орто оскуолата, Таатта