Амма улууһугар кэлэ сылдьыбыт Саха Өрөспүүбүбүкэтин Ил Түмэн Государственнай Мунньаҕын тыатын хаһаайыстыбатын уонна аграрнай политикатын сүрүннүүр бастайааннай кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Александр Павлович Атласовтан олохпор аан бастакы интервьюбын ыллым.
– Үтүө күн, Александр Павлович! Тыа сирин оҕотобун. Ол иһин дойдум дьонун олоҕо-дьаһаҕа, үлэтэ-хамнаһа, инникитэ миигин эмиэ долгутар. Мин тэттик ыйытыыларбар эппиэттииргэр көрдөһөбүн. Билиҥҥи кэмҥэ сүөһүлээх ыал ахсаана аҕыйаан иһэр, оттуур сир суох. Биллэн туран, үрүҥ аспыт аҕыйах. Оскуолаҕа үрүҥ ас, үүт, сүөгэй оҕолорго тоҕо көҥүллэммэтий?
— Өрөспүүбүлүкэҕэ сүөһү ахсаана кэнники сылларга кыратык аччаан иһэр. Билигин тыа сиригэр сүөһү ахсаана аччаабатын туһугар, үүт баар буоларын туһугар ааспыт сылга, 2024 сыллаахха, өрөспүүбүлүкэбитигэр тус сокуоммутун ылыммыппыт. Бу олохтоох бэйэни салайыныыны кэҥэтии боппуруостарыгар быйыл 2025 сылтан олоххо киирдэ. Хас биирдии улуус дьаһалталара, депутаттара нэһилиэк дьонун-сэргэтин кытта кэпсэтэн, сүбэлэһэн баран, бүтэһиктээх быһаарыыны ылыналлар. Онон миэстэтигэр үүт ас оскуолаҕа сабыылаах тэрилтэлэри кытта үлэлэһэн, дьиҥинэн, улуус дьаһалтата, тыа хаһаайыстыбатын управлениета, экономика отдела үлэлэһиэхтээхтэр. Холобур, оскуола, уһуйаан оҕолоругар үрүҥ ас баар буоларыгар улуус бюджетыгар харчы көрөн, үлэ барыахтаах. – Сайын аайы мин эбэлээх эһэбэр от үлэтигэр көмөлөһөбүн. Эн оҕо сааскар окко үлэлээбитиҥ дуо?
– Мин Нам улууһун бастакы Хомустаах нэһилиэгиттэн төрүттээхпин. Аҕам сааһын тухары наар биригэдьиирдээбитэ: сүөһү биригэдьиирэ, хонуу биригэдьиирэ. Ийэм – ыанньыксыт. Онон кыра эрдэхпиттэн тыа хаһаайыстыбатын салаатыгар илии-атах буолан көмөлөһөн, үлэлээн улааппыт киһибин. Бэйэбит сүөһүлээх этибит. Эһэбин кытта оттуурум. Онтон орто кылааска үөрэнэрбэр оччолорго үлэ, сынньалаҥ лааҕыра баар этэ. Онно сылдьан оттуур, бүтэй тутар этибит. Оҕо сааһым тыа сиригэр ааспыта.
– Эдэр ыччат тыа сиригэр олохсуйуон баҕарбат, киин сиргэ тардыһар. Эдэр ыччаты тыа сиригэр олохсутуохха сөп дуо?
– Биллэн турар, кэнники сылларга ити баар көстүү. Бүгүҥҥү мунньахха ити ыйытыы эмиэ таарылынна. Бу аҥардас Амма улууһугар эрэ баар кыһалҕа буолбатах. Биһиги эдэр ыччат тыа сиригэр хааларыгар, олохсуйарыгар сөптөөх усулуобуйаны тэрийиэхтээхпит. Олохсуйа хааларга олорор дьиэ наада, аныгы кэм ирдэбилигэр эппиэттиир оскуолалар, уһуйааннар тутуллуохтаахтар. Уонна тыа сиригэр күүлэйдии, үлэлии, олохсуйа кэлэр дьоҥҥо үчүгэй усулуобуйа тэриллиэхтээх. Холобур, саҥалыы тииптээх хотон, сылгы базата, оҥорон таһаарыы сыахтара. Оччоҕуна эрэ эдэр дьон тыа сиригэр хаалыах, олохсуйуох этэ. Итинник үлэ бара турар, онно аналлаах тус сыаллаах программалар үлэлииллэр. Ол программаны үбүлүүргэ норуот талбыт депутаттара, Ил Түмэн депутаттара болҕомтолорун уураллар.
– Александр Павлович, быыс булан кэпсэппиккэр, санааҕын үллэстибиккэр махтанабын.
Рихард ДЬЯЧКОВСКАЙ, IX кылаас, “АЛиК медиа” медиа киин,
академик Л.В. Киренскэй аатынан Амматааҕы лиссиэй