Академик Л.В. Киренскэй аатынан Амма лиссиэйигэр саха тылын сэттиэлэтэ үрдүк таһаарыылаахтык ааста. Аан күн сарсыардатыгар буолар линейкаттан саҕалаан, чөл күҥҥэ диэри ураты тэрээһиннэр буоллулар.
Бастаан, сахалар буоларбыт быһыытынан алгыстанныбыт. География уонна биология учуутала, Быстрова Алена Вячеславовна олус табыллан туран алгыстаата, оҕолорго, учууталларга истиҥ тылларын тиэртэ, арыылаах алаадьынан аал уоттан хас биирдии үөрэнээччилэрин суола сырдык, ыраас буоларыгар көрдөстө.
Ол кэнниттэн учууталлар мунньахтарыгар С.А. Ноҕуруодап алпаабытынан дьыктаан суруйбуттара уонна өйү тургутар оонньуу оонньообуттара. Ханыы күҥҥэ, саха төрүт музыкальнай инструменнарын сырдатааччы, тарҕатааччы Аммабыт улууһугар, Сахабыт сиригэр биир биллэр А.А. Черемных аатынан оҕо ускуустубатын «Кыл кырыымпа» бөлөҕүн кытта «Кырыымпа дорҕооно» диэн көрсүһүү буолан ааста. Манна бэйэлэрэ кэлэн араас саха инструменнарынан оонньоон иһитиннэрдилэр, ыллаатылар уонна оҕолору эмиэ ыллатан көрдүлэр. Оҕолор сахалыы түргэн тэтимнээх ырыалары ыллаан олус астынныбыт.
Маны таһынан, Аммабытыгар сыһыаннаах, Күннүк Уурастыыраппыт «Көлүкэчээн» хоһоонунан ырыа ыллаан өссө үөрүүбүт үксээтэ. Орто күҥҥэ «Өс хоһооно – өбүгэ номоҕо» диэн 5-8 кылаас оҕолоругар КВИЗ-оонньуу буолан ааста. Оҕолор станцияларынан сүүрэ сылдьан өс хоһооннорун таайдылар. Чэбэр күҥҥэ 6 кылаас үөрэнээччитэ Платонов Уйгулаан, «С.А. Новгородов алпаабытынан тэтэрээт» диэн «Инникигэ хардыы» научно-практическэй кэнпириэнсийэҕэ кыттыбыт үлэтин сырдатта. Оҕолор олус сэҥээрэн элбэҕи биллилэр, ыйыттылар уонна бэйэлэрин ааттарын Ноҕуруодап алпаабытынан суруйан көрдүлэр. Онтон орто сүһүөх кылаас уолаттарын оскуола иһинээҕи «Аман өс» күөн күрэстэрэ буолан ааста. 13 уол илин-кэлин түһүстүлэр. Күрэс икки түһүмэхтээх: 1 түһүмэххэ уолаттар эрдэттэн бэлэмнэммит тиэмэлэринэн кэпсээтилэр. 2 түһүмэххэ тута эппиэттиир дьоҕуру чорботон көрдүлэр.
Чөл күҥҥэ сарсыарда өттүгэр оһуохай буолан ааста. Улуус баһылыгын социальнай боппуруостарыгар солбуйааччыта Николай Александрович Ларионов кэлэн ыалдьыттаата. Оһуохайы оскуолабыт 11 кылааһын үөрэнээччитэ Дьяконова Айта, 5 кылаас үөрэнээччитэ Чирикова Айсена, оскуолабыт учуутала Зинаида Ивановна Бураева уонна төрөппүт Уйгулана Федотовна Ноговицына эттилэр. Лиссиэйбит үөрэнээччилэрэ, учууталлара, дириэктэрбит уонна ыҥырыылаах ыалдьыппыт буолан биир тэҥник оһуохайдаатыбыт. Киэһээҥҥи өттүгэр төрөппүттэргэ дьыктаан уонна оонньуу буолла. Хас биирдии кылаастан төрөппүттэр көхтөөхтүк кытыннылар. Ол кэнниттэн нэдиэлэни түмүктүүр кэнсиэр буолла. Манна кылаас аайыттан биирдии сахалыы нүөмэр көрдөрдүлэр.
Маны таһынан нэдиэлэ устата оҕолор бары сахалыы таҥастаах сырыттылар уонна саха тылын уруоктарыгар Ноҕуруодап алпаабытынан дьыктаан суруйдулар. Маннык хабааннаах тэрээһиннэргэ көхтөөх кыттыыны ылбыт оҕолорго, учууталларга, төрөппүттэргэ, «Кыл кырыымпа» бөлөҕөр, Уйгулана Федотовна Ноговицынаҕа, Николай Александрович Ларионовка барҕа махталбытын тиэрдэбит. Төрөөбүт тылбыт, сурукпут-бичикпит сэттиэлэтэ олус көхтөөхтүк, түргэнник ааһа оҕуста. Сахалар киэн туттар киһибит Н.Е. Мординов – Амма Аччыгыйа «Саха омук тыла үрүйэ уутун курдук сэргэх, сир симэҕин курдук сиэдэрэй» диэн эппит бэргэн этиитигэр олоҕуран, саамай күндүбүтүн харыстыаҕын, ытыктыаҕын, махтаныаҕын!
Арина ФЕДОРОВА, X кылаас үөрэнээччитэ
«АЛиК» медиа-киин
Л.В. Киренскэй аатынан Амматааҕы лиссиэй