Тыа сирин сайдыытыгар уонна олохтоохтору үлэнэн хааччыйыыга бааһынай хаһаайыстыбалар улахан оруолу ылаллар. Бу хайысха биһиги нэһилиэкпитигэр үйэлэртэн илдьэ кэлбит төрүт үгэспит, дьарыкпыт буолар.
«Развитие моей малой Родины» (РММР) стратегическай дьылабыай оонньуу иһинэн Хадаар нэһилиэгин олохтооҕо Сардана Семеновна Анемподистова салайааччылаах бааһынай хаһаайыстыба үлэтин билистибит. Дьиэ кэргэн бааһынай хаһаайыстыбаларын ситиһиилээхтик сайыннарар. Көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллэн кэлбит саха төрүт дьарыгын Сардаана Семеновна аймахтара эмиэ салҕаан, үйэтитэн илдьэ кэлбиттэр. Онно тирэҕирэн, бэйэтин дьиҥ ис баҕатынан таптыыр дьарыгын 2001 сыллаахха саҕалаабыт. 2013 сылтан кэргэнин Сергей Иванович көҕүлээһининэн бааһынай хаһаайыстыба тэринэн «Бүттэкий» алааска саҥа хотон туттан үлэлэрин-хамнастарын кэҥэппиттэрэ.
– Үлэлээн иһиҥ. Сүөһү көрөр кыбыстыылаах эҥин диэмэҥ. Ханнык баҕарар үлэ бочуоттаах, өскөтүн эн бэйэҥ үлэлиир буоллаххына, – диэн этэр Сардаана Семеновна.
Ынахтарыттан ылар бородууксуйаларын, холобур, сүөгэйдэрин атыылаан харчы оҥороллор. Боруобаҕа диэн сыр оҥорорго эмиэ холоноллор. Ону ааһан үлэ миэстэтин тэрийэллэр, олохтоох оҥорон таһаарыыны күүһүрдэллэр.
Анемподистовтар бааһынай хаһаайыстыба буолуохтарыттан ыла араас ыарахаттары, кыһалҕалары, биллэн туран, көрсөллөр. Тыа хаһаайыстыбатын кыһалҕата Саха сирин тыйыс айылҕатын кытта ситимнээх, техника да тиийбэт буолуон сөп. Айылҕа содуллара – баһаар, халаан уута эмиэ туспа ыарахаттары үөскэтэр. Ону тэҥэ атыы-эргиэн ырыынагар дьулуһар ыарахаттардааҕын туһунан этэллэр. Ол да буоллар, «иннибит хоту баран иһэбит» дииллэр. Сылтан сыл уопутуран, кыһалҕалары тута быһааран иһэллэр.
Анемподистовтар оҕолорун, сиэннэрин олох кыра саастарыттан хотон үлэтигэр сыһыараллар, үөрэтэллэр. Холобур, түөрт саастаах сиэннэрэ каникул кэмигэр хайаан да эбэлээх эһэтигэр кэлэн хотоҥҥо тэҥҥэ сылдьыһар. Куорат квартиратыгар олорон, «хаһан Хадаардыыбыт?» – диэн Хадаарга кэлэрин кэтэһэр, күүтэр. Итинник Сардаана Семеновна дьиэ кэргэнигэр төрүт дьарыгы күүскэ иҥэрэр.
Анемподистовтар былааннара киэҥ. Саха ынаҕын иитэр баҕалаахтар. «Барыта бэйэҕититтэн тутулуктаах«, – диэн этэр Сардана Семеновна.
Мин санаабар, кини бэйэтин дьарыгын ис сүрэҕиттэн таптаан оҥорор. Талан ылбыт үлэтигэр бэриниилээх.
– Биһиги көлүөнэҕэ холоотоххо, билиҥҥи ыччат тыа хаһаайыстыбатынан интэриэһиргиирэ аҕыйах эрээри тыа сиригэр үлэлиэн баҕарар ыччат суох буолбатах – баар, — диэн этэр.
Сардана Семеновна курдук үлэһит, үлэтигэр бэриниилээх дьон баар буоланнар, төрөөбүт дойдубут инники кэскиллээх. Аттыбытыгар холобур буолар үлэһит дьон баарын тухары, тыа сирэ баар.
Алена НОЕВА, IX кылаас
Саина Захарова видеота, VIII кылаас
Ыытааччылар Ванесса Евграфова, VIII кылаас,
С.К. Макаров аатынан Чурапчы гимназията
Алена Ноева, IX кылаас