Олунньу 27-28 күннэригэр Хадаар нэһилиэгэр ыытыллыбыт «Развития моей малой Родины» (РММР) өрөспүүбүлүкэтээҕи стратегическай дьылабыай оонньуу бастакы күнүгэр «Эрэл» маҕаһыын үлэтин билистибит. Хадаар нэһилиэгэр уопсайа 4 чааһынай бородуукта маҕаһыына баар. Онтон биирдэстэрэ – урбаанньыт Григорьев Михаил Михайлович “Эрэл” маҕаһыына. Биһиги хаһаайыны кытта билсэн, көрсөн, аһаҕастык кэпсэттибит.
– Үтүө күнүнэн, убаастыбыллаах Михаил Михайлович! Маҕаһыыҥҥытын хаһан тэриммиккитий, туох уустуктар баалларый?
– 2017 сылтан бэйэм маҕаһыын тэринэн үлэлии-хамсыы сылдьабын. Үлэлээбитим ахсыс сылыгар барда. Бэйэ дьыалатын арынарбар улахан уустууктары көрсүбэтэҕим. ИП-нан регистрацияланаҕын. Үс күн иһинэн докумуоҥҥун барытын оҥорон биэрэллэр. Кыра уурунуу харчыгын эргитиигэ ыытан, барыы-кэлии чааһын сабыныаххын сөп. Маҕаһыын тэринэргэ, биллэн турар, дьиэ-уот наада. Арендаласпат буоллаххына барыстаах хаалаҕын.
– Бородуукта, табаар сыанатын хайдах таһааран атыылыыгытый?
– Биһиэхэ налоговайга, кыра да буоллар, социальнай бородуукталар диэн туспа быраһыан бэриллэр. Холобур, онно саахар, үүт, мас арыыта киирэр. Оттон сүрүн бородуукталарга арыый үрдүк бырыһыан буолар. Онон оптовайтан бородууктабытын ылан баран, сыанатын таһаарабыт.
Атыылыыр бородууктабын үксүн Бэстээхтэн, куорат оптовайдарыттан ылабыт.
– Атыылаһааччы интэриэһин баҕатын хайдах учуоттуугутуй?
– Дьыл кэмиттэн наадалааҕын көрөн, учуоттаан ылааччыбыт. Бырааһынньык кэмигэр бэлэххэ сөптөөх мал, иһит-хомуос элбэх буолар. Холобур, билигин дьон ордук сибэкки сиэмэтигэр, оҕуруот рассадатыгар, буоругар наадыйар буоланнар, атыыга хамаҕатык бараллар. Онтон сорох атыылаһааччылар бэйэлэрэ эмиэ сакаас оҥороллор. Маҕаһыыммытыгар көрөргүт курдук, күннээҕи бородуукта, туттар малын-салын, бытовой химия баар. Билиҥҥитэ маҕаһыыммын кэҥэтэр былааным суох. Көрөн иһиэхпит. Бензин сыаната үрдээбитэ ороскуот чааһыгар биллэр буолла.
– Михаил Михайлович, махтал!
Бу сырдата сырыттахпытына маҕаһыыҥҥа нэһилиэк олохтооҕо Евдокия Егоровна Прододьяконова киирэн кэллэ. Түгэни мүлчү туппакка, атыылаһааччыны кытта кэпсэттибит.
– Бу маҕаһыын арыллан нэһилиэккэ абырал бөҕө буоллаҕа дии. Саҥа табаар быстыбакка сотору-сотору кэлэ турар. Атын маҕаһыыннартан уратыта диэн чаһыыта да, эбиэтэ да суох үлэлиир – наадыйдахпытына киэһэ хойут да кэлэн атыылаһыахпытын сөп. Сыаната удамыр, бородууктатын эгэлгэтэ араас. Нэдиэлэ аайы саҥа табаар кэлэр. Наадыйарын суох буоллаҕына сакааһынан аҕала охсон биэрэллэр, – диэн санаатын үллэһиннэ.
Дьэ кырдьык, “Эрэл” маҕаһыын махталлаах маҕаһыын эбит. «Эрэл» маҕаһыыҥҥа ыалдьыттаан, сөбүгэр сыанаҕа бэйэбит сөбүлээн астарбытын атыыластыбыт. Урбаанньыт Михаил Михайлович Григорьев нэһилиэк хас биирдии олохтооҕун санаатын учуоттаан, табыгастаах бириэмэнэн үлэлиирин биһирээтибит.
Самаана БОРИСОВА, Сандаара БОРИСОВА, Сардаана ПЕТРОВА, VII кылаас,
А.П. Илларионов аатынан Хайахсыт орто оскуолата,
Айыллаана ДАВЫДОВА, VII кылаас,
С.Д. Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолата, Чурапчы
Комила Аржакова видеота, XI кылаас,
А.П. Илларионов аатынан Хайахсыт орто оскуолата