Ахсынньы 17 күнэ – бу Улуу Кыайыы 80 сылыгар анаан биһиги саамай күүтүүлээх тэрээһиммит күнэ. Биэс бойобуой уордьан кавалера С.Д. Флегонтов аатын сүгэр Хадаар орто оскуолатын иһинэн үлэлиир «Кэскил» медиа-оскуола юнкордара дьулуурдаах үлэ түмүгэр хомуйбут, устубут, таҥмыт «Живые голоса ветеранов» диэн документальнай киинэбит бастакы көрүүтэ (премьерата) ситиһиилээхтик ааста. Бу киинэ ааспыт олоҕу кэрэһэлиир, кэлэр кэскили күүһүрдэр, инникигэ эрэли уһугуннарар.
Ытыктабыллаах ыалдьыттарбыт, Хадаар нэһилиэгин олохтоохторо, ыччаттара уонна оҕолоро киинэбитин сэргээн көрдүлэр дии саныыбын. Саҕаланыаҕыттан бүтүөр диэри көрөөччүлэр чуумпуран, иһийэн, бэйэлэрин кытта бэйэлэрэ олордулар диэн кэтээн көрдүм.
Сэрии кэмигэр Чурапчы оройуоннарын күүс өттүнэн хоту көһөрүллүүгэ сылдьыбыт ытык кырдьаҕастарбыт хайдах курдук ыарахан олоҕу көрсүбүттэрин барытын толору кэпсээтилэр. Элбэх оҕо ийэтэ, элбэх сиэн эбэтэ Александра Васильевна алгыс тылыгар: «Биһиги ыарахан олохпут хатыламматын, олоххутун дьоллоохтук олоруҥ, тукааларым», — диэн эппит тыла миигин олус долгутан ылла, уйадытта.
Анал байыаннай дьайыыларга олоҕун толук уурбут Илья Никитин ийэтэ Александра Дмитриевна оҕотун туһунан сүрэҕи-быары таарыйар гына кэпсээтэ. Киинэ нөҥүө көстөр этэ хайдах курдук кини оҕотун таптыыра, ахтара. Хас биирдии көрөөччү тулуйа сатаан харахтарын уута таммалаабыт, оҕотуттан кырдьаҕаһыттан тутулуга суох.
Киинэ көрүүтүн кэнниттэн «Триумф», «Кыталыктаах кырдалым» киинэлэринэн биллибит режиссер Михаил Лукачевскай санаатын үллэһиннэ. «Кэскил» оҕо бэчээтин кыһатын сүрүннүүр эрэрдээктэрэ хаһыатын сүрүн эрэдээктэрэ Сардана Анатольевна Матвеева, keskil14.ru саайт эппиэттиир сэкэрэтээрэ Анна Пантелеймоновна Слепцова киинэни сэҥээрэн көрбүттэрин бэлиэтээтилэр. Бу биһиги бастакы үлэбит дьон дууһатын таарыйбытын туоһулаата.
Бу күн А.П. Илларионов аатынан Хайахсыт, С.К. Макаров аатынан Чурапчы гимназиятын юнкордара үөрүүбүтүн тэҥҥэ үллэһиннилэр.
Киинэ кэнниттэн үгүс көрөөччүлэр: «Ис хоһооно өйдөнөр, киһи хараҕын уута түһэр, дириҥ киинэ буолбут», – диэн санааларын үллэһиннилэр. Инникитин даҕаны кэрэхсэбиллээх киинэлэр уһулла туралларыгар баҕа санааларын тириэртилэр. Киинэ көрүү кэнниттэн туох көннөрүллэр туочукалар баалларын туһунан бииргэ олорон, ымпыктаан-чымпыктаан ырытыстыбыт.
Михаил Лукачевскай: «Бу киинэни туох сыаллаах оҥордугут эһиги?» – диэн ыйытыытыгар хоруйу сыта-тура өр толкуйдаатым. Мин эппиэтим маннык диэн буолар.
Бу киинэни көрөн баран оҕолор олоҕу, эйэлээх сыһыаны сыаналыахтаахтар. Билигин биһиэхэ барыта баар – ас-үөл дэлэй, сылаас дьиэ, оскуола, үөрэх, кинигэ. Биһиги олохпут эйэлээх буоларын туһугар дойдуга таптал, үтүө санаа, киэҥ толкуй наада.
Сайаана ФЕДОРОВА, VI кылаас,
С.Д. Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолата, Чурапчы