Байаҕантай нэһилиэгэ Уус Алдан улууһугар Арассыыйа Федерациятын Үлэҕэ Геройа, Үлэҕэ Албан аат уордьан толору кавалера, «Удьуор» бааһынай хаһаайыстыба баһылыга Михаил Николаевич Готовцев 80 сааһыгар аналлаах Үлэ албан аатын эстафетатын, «Дьоруой аатынан киэн туттабыт» патриотическай десаны саҕалаата. Кулун тутар 4-5 күннэригэр Курбуһах уонна Сыырдаах нэһилиэгэр сырыттыбыт.
Тэрээһиҥҥэ Арассыыйа Үлэҕэ Геройа Михаил Николаевич Готовцев уонна кини балтыта Анастасия Васильевна Готовцева, нэһилиэкпит баһылыга Савва Иванович Егоров, Уус Алдан улууһун кырдьаҕастар сэбиэттэрин бэрэссэдээтэлэ Иван Иванович Колодезников, Танда орто оскуолатын үлэһиттэрэ, үөрэнээччилэрэ кыттыыны ыллыбыт.
Көрсүһүүгэ Михаил Николаевич Готовцев бэйэтин олоҕун туһунан кэпсээтэ. Кини 1946 сыллаахха тохсунньу 2 күнүгэр күн сирин көрбүтэ. Оҕо эрдэҕиттэн фермаҕа интэриэстээх этэ. Оскуолаҕа үөрэнэ киирэн баран оскуоланы бүтэриэҕэр диэри учууталлар бириэмийэлэрин ылар этэ. Улааппытын кэнниттэн убайа Василий Александрович, оччолорго Сыырдаахха холкуос бэрэссэдээтэлэ, «оскуола-производство-үрдүк үөрэх» диэн бачыымынан Сыырдаахха илдьэн үлэлэтээри гыммытын, олох сөбүлэспэккэ, хайаан да дойдубар төннөбүн диэн аккаастаабыт.
– Мин оччолорго сүүрүк этим. Бороҕоҥҥо сүүрэн киирбитим уонна түүннэри Тандаҕа тахсар массыынаны буламмын барбытым. Онтон ыла, 1966 сыллаахтан күн бүгүнүгэр диэри, 60 сыл, дойдубар хотоҥҥо үлэлээтим. Үчүгэйдик үлэлээммин наҕараада ылларбын диэн миэхэ толкуй суох этэ. Олохтоох ынахтар боруодаларын тупсарбыт, элбэх үүтү ыабыт киһи диэн баҕа санаалааҕым. Билигин Голштинскай (голштино-фризская) диэн үүт биэрэр боруода ынахтарбынан үлэлээн олоробут. Дойдугутун таптааҥ, үчүгэйдик үөрэниҥ уонна үтүөкэн үлэһиттэр буолуҥ. Ханна да буолларгыт дойдугут аатын түһэн биэрбэт гына үлэлээҥ-хамнааҥ. Төрөөбүт сиргитин таптыыр буоллаххытына, үлэҕит-хамнаскыт таһаарыылаах буолуоҕа, – диэн баҕа санаатын тиэрдэр.
Михаил Николаевич балтыта Анастасия Васильевна Готовцева:
– Биһиги 1996 сыллаахтан хаһаайыстыба тэриммиппит. Оччолорго 4 ыанар ынахтаах этибит уонна аҕыйах субайдаах тэриммиппит. Билигин 155 сүөһүнү кыстатан олоробут, мантан100 ыанар ынахтаахпыт. Үүппүтүн «Мүрү астарга» туттарабыт. Биирдии ынахтан 3 тоннаттан тахсалыы үүтү ылабыт. Сайыҥҥы кэмҥэ биир күҥҥэ балтараа тонна үүтү туттарабыт. Биир күн тохтообокко туттарабыт – кыһын буоллун, сайын буоллун. Билигин сүөһү ииттэр буоллаххытына олох санааҕытын түһэрбэккэ тэриниэххитин сөп. Саҥа тэринээччилэргэ биһиги республикабыт да өттүттэн, Россия да өтүттэн сүрдээх улахан көмөлөр оҥоһуллаллар. Кыһаллан үлэлиэххэ эрэ наада. Михаил Николаевич 1966 сыллаахха алтыа буоланнар Табалаах диэн сиргэ баран үлэлэрин саҕалаабыттара. Онтон ыла күн бүгүнүгэр диэри тыа хаһаайыстыбатыгар үлэлии сылдьар. Михаил Николаевич тыа хаһаайыстыбатыгар үлэлээбитэ быйыл 60 сыл буолар. 1980 сыллаахха 3-с истиэпэннээх Үлэҕэ Албан аат уордьанын ылар. Онтон 1985 сыллаахха 2-с истиэпэннээх уордьаны тутар. 1990 сыллаахха 1-кы истиэпэннээх уордьанынан наҕараадаланар. Итинник кини Үлэҕэ Албан аат уордьан толору кавалера буолар. 2014 сыллаахха Арассыыйаҕа Үлэ Геройа буолар. Санаатын түһэрбэккэ, көннөрү ынах ыаһынынан эрэ дьарыктаммакка, хайдах эрэ гынан бу ыыр ынахтарбыттан элбэх бородууксуйаны ылбыт киһи диир. Кини бу утумнаах үлэтэ үрдүктүк сыаналанан эһиэхэ кэпсии кэлэн олорор, – диэн эттэ.
Михаил Николаевич Готовцев аатынан «В труде рождаются герои» диэн быыстапка турда. Кэпсэтии кэнниттэн Танда орто оскуолатын учууталлара «Киһи үлэтинэн албан аатырар» кылаас-чаастарын ыыттылар. Салгыы оскуола үөрэнээччилэргэ маастар-кылаастар буоллулар. Оҕолор оонньуу тэрийэн ыыттыбыт.
Десаммыт салҕанар. Аны Өнөр, Лөгөй, 1 Хоро нэһилиэктэригэр тиийиэхпит.
Снежанна ГОТОВЦЕВА, IX кылаас,
М.Н. Готовцев аатынан Танда орто оскуолата, Уус Алдан
Туйаара Мамонтова видеота, хаартыскалара, Х кылаас