Тохсунньу 13 күнэ – Арассыыйаҕа Бэчээт күнэ. Бу бэлиэ күн биһиги, «Кэскил» медиа-оскуола юнкордара, улахан суолталаах, умнуллубат түгэҥҥэ кыттыыны ыллыбыт. Арассыыйа Федерациятын Сенатора Сахамин Миланович Афанасьевы кытта көрсүһүү олохпут биир саҥа, чаҕылхай бэлиэ түгэнэ буолла.
Парламент дьиэтигэр киирии үктэлигэр биһигини Ил Түмэн гражданнартан киирэр ыҥырыылары кытта үлэлиир отдел начальнига Марина Иосифовна Голикова үөрэ-көтө көрүстэ.
Көрсүһүүбүт саҕаланыан иннинэ кини биһиэхэ Ил Түмэн дьиэтин устун кэрэхсэбиллээх экскурсия ыытта, Саха сирин парламенын музейын көрдөрдө.
Түмэл иһигэр сылдьан, биһиги өрөспүүбүлүкэбит олоҕун түстээбит 1922-1937 сыллардааҕы Бүтүн Саха сиринээҕи Сэбиэттэр сийиэстэрин туһунан элбэҕи биллим. Историяҕа киирбит чулуу дьоммут, Саха автономиятын төрүттээччилэр Максим Аммосов, Платон Ойуунускай курдук сүдү судаарыстыбаннай дьайыксыттар (деятеллэр) тустарынан өссө чугастык ылынан биллим.
Марина Иосифовна биһиэхэ музей биир саамай сыаналаах экспонатын – Максим Кирович Аммосов кэппит ырбаахытын көрдөрдө. Бу ырбаахыны музейга кини доҕоро Р.И. Цугель 1965 сыллаахха туттарбыт.
Экскурсияҕа сылдьаммын биир саамай суоталаах чахчыны биллим – улуу салайааччы Иосиф Сталин Саха АССР норуотун депутата буола сылдьыбыт эбит.
Ил Түмэҥҥэ сырыым биир умнуллубат бэлиэ түгэнинэн норуот депутаттара мунньахтыыр саалаларын көрбүппүт буолар. Бу мунньахтыыр саалаҕа киирии миэхэ киэн туттуу санаатын үөскэттэ. Бу манна өрөспүүбүлүкэбит сайдыытыгар олук уурар, дьон, норуот интэриэһин көмүскүүр сокуоннар оҥоһуллан тахсаллар. Бу мааны уораҕайга үктэнэн туран тус бэйэбэр дойдум туһугар үөрэнэр, үлэлиир, дойдум туһугар үүнэр-сайдар улахан эппиэтинэс сүктэриллэрин өссө төгүл өйдөөбүтүм.
Норуот депутаттара олорор сирдэригэр ааттара табличкаҕа суруллан турара – кинилэр эппиэтинэстээх үлэлэрин туоһулуур. Марина Иосифовна судаарыстыба тутулун, сокуон хайдах оҥоһулларын, нуучалыыттан сахалыы тылбаастыырга биэс тылбаасчыт үлэлиирин туһунан кэпсээтэ.
Ил Түмэн Аччыгый саалатын аттыгар Украинаҕа буола турар быһыы-майгы хара дьайыытын туһунан кэпсиир хаартыска быыстапката баар. Бу Госдума уонна «РИА Новости» информационнай агентство холбуктаах бырайыактара эбит. Регионнар аайы бу быыстапкалар дойдубутугар буола турар быһыыны-майгыны санатан, көрдөрүүгэ тураллар.
Бу экскурсия миэхэ төрөөбүт дойдубар туһалаах киһи буола улаатан тахсар баҕабын өссө күүһүртэ.
Аристарх ЛУКИН, Х кылаас,
С.Д. Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолата, Чурапчы