Олох-дьаһах коммунальнай хаһаайыстыбата (ОДЬКХ) олорор дьиэлэр уонна социальнай эбийиэктэр тохтоло суох үлэлииллэрин хааччыйар, дьон олоҕор куттала суох, тупсаҕай усулуобуйаны үөскэтэр тэрилтэ. Биһиги бу тэрилтэ үлэтин билсэ ХЭТ «Альтернатива» Дүллүкүтээҕи филиалыгар сылдьан маастар Михаил Иванович Тарасовы көрсөн кэпсэттибит.
— Үтүө күнүнэн, Михаил Иванович!
Олох-дьаһах коммунальнай хаһаайыстыбатын эйгэтигэр үлэлээбитиҥ төһө кэм буолла?
—ОДьКХ-гар үлэлээбитим 40- тан тахса сыл буолла. 20-чэ сыл хачыгаарынан, 20-тэн тахса сыл маастарынан үлэлиибин.
—Бу үлэлии турар хочуолунай Дүллүкүгэ ханнык эбийиэктэри, хас олорор дьиэни ититиинэн хааччыйарый?
—Дүллүкүтээҕи квартальнай котельнай нэһилиэк социальнай эбийиэктэрин: сынньалаҥ киинин, оскуола эбийиэктэрин, оҕо уһуйаанын 4 корпуһун, олохтоох дьаһалта, почта дьиэтин, икки этээстээх уопсай дьиэни уонна 70-ча ыалы ититиинэн хааччыйар. 2019 сылтан ХЭТ ОДьКХ «Альтернатива» тэрилтэҕэ көспүппүт. Кинилэр котельнай тутан биэрбиттэрэ. Объеммут улахан, трассабыт 7 — 8 км уһуннаах, онон үлэбит элбэх.
—Быйылгы кыстыгы туоруур оттугунан хааччыллыы хайдаҕый? Чох хантан кэлэрий?
—Чохпут Ньурбаттан Кировскайдааҕы чох разъеһыттан кэлэр. Чоҕу саппааска аҕалбаттар, утарынан оттобут. Кыһыны туоруур чоҕунан толору хааччыйаллар. Ол гынан баран барыта массыына үрдүттэн.
-Кыстыкка киириигэ туох уустуктары көрүстүгүт?
—Быйылгы дьылга улахан уустуктар суохтар. Теплотрассаны сылытыыга кыһалҕаны көрсөбүт. Котельнайга күннээҕи үлэ элбэх. Ол курдук дымосос, дымоход эргэрэн тэстэллэр. Быйыл биир хочуол тэстэ сырытта. Оһохторбутун саҥардыбыппыт. Алдьаныы таҕыстаҕына, уларытан-тэлэритэн биэрэбит. Кыстыгы этэҥҥэ туоруур инибит диэн эрэл санаалаахпыт.
—Күннээҕи үлэни хайдах тэрийэҕитий?
— Сезон саҕаланыаҕыттан бүтүөр диэри күн аайы котельнайга хачыгаар, слесардар үлэлииллэр. Үлэлэрин 100% толоро сылдьаллар. Маастар хонтуруоллуур, барытын булан-талан биэрэр. Хачыгаардарбыт сааһыран доруобуйаларынан уурайаллар, саҥа үлэһиттэри ылабыт. Бары үлэлэригэр эппиэтинэстээхтик сыһыаннаһаллар. Чох хаачыстыбатыттан ититии тутулуктаах.
—Үлэ дьиссипилиинэтин хайдах хонтуруоллуугутуй уонна учаастакка кэһиилэри хайдах туоратаҕыт?
—Үлэбитигэр бары эппиэтинэстээхтик сыһыаннаһабыт. Онон бэрээдэк туруга үчүгэй. Куруубай кэһии суох, үлэһиттэрбэр эрэнэбин. Тымныы кыстыктары туораан баччаҕа тиийэ үлэлээн кэллэхпит дии.
—Олохтоохтортон этинии киирдэҕинэ хайдах быһаараҕытый (дьиэ тымныытын туһунан)?
—Олохтоох нэһилиэнньэҕэ ититии тиийэр-тиийбэт түгэнигэр КХ үлэһитэ эбийиэккэ, чааһынай дьиэҕэ киирэр боломуочуйата суох. Ол эрээри, утары баран, слесардар көрөллөр. Биһиги теплотрассаны көрөбүт, эбийиэккэ диэри задвижканы көрөбүт. Эбийиэктэри бэйэлэрин сантехниктара көрөр эбээһинэстээхтэр. Ону үлэлии олорор тэрилтэлэрбит буоларын быһыытынан, син биир баран көрөбүт. Уу тэстэр, саахал буолар түгэнигэр баар буолабыт.
—Эһиги тэрилтэҕит «Дорҕоон» ырыа ансаамбыла республикаҕа биллэр. Быйыл ханнык ырыа күрэҕэр кытынныгыт?
—2002 с. маастардыы киирэн баран ансаамбылы тэрийбитим. Ол саҕана 10-тан тахса этибит. Билигин 6 — 7 буолан ыллыыбыт. Быйыл Балаҕаннаахха мелодист Георгий Никифоров аатынан ырыа күрэҕэр кыттан Гран-при буолбуппут. Билигин кэтэхтэн өрөспүүбүлүкэтээҕи куонкуруска кытта сылдьабыт. 1 туру аастыбыт. Кыайыылаах Дьокуускайга баран ыллыахтаах. Эһиил ансаамбыл тэриллибитэ 25 сыла буолар.
—Михаил Иванович, сиһилии кэпсээниҥ иһин махтанабын!Нэһилиэги уһун кыһыҥҥа сылааһынан хааччыйар түбүктээх, иллээх-эйэлээх тэрилтэ үлэтиттэн биһиги олохпут туруктаах буолара тутулуктаах.
Айтал Ксенофонтов, 9 кылаас, Карина Новгородова, 7 кылаас. «Эрчим» медиакиин, Дүллүкү орто оскуолата, Үөһээ Бүлүү